De overheid - pagina 433

§

De

12,

magistratii in sua in ecdesiam relatione.

kwaad van binnen wordt er door den kerker niet iemand met kwaad van binnen niet toelaten, dan uittrekken,

laat

niet

er

door verbranding

persoon

deze wereld

uit

Mag men

uitgedreven. is

er,

maar een middel om het weg

indien

Het

te verwijderen.

met het zwaard werd gedood,

poging

de

het

zwaard was

gratie, die nooit

berouw was, zoodat

wustheid en met wortel en tak

den

deze

iemands

maken

stelling

huiselijk

wat

in alles,

heeft

met wat

in

te ver-

niet

tenzij

met volle be-

inzat.

stelling verdedigd, dat

de Over-

iemands binnenste omgaat, en ze breid-

dien zin, dat de Overheid niet had in te dringen in

uit in

van iemands vriendenkring, dat men

of in het leven

leven

tot het

zoodanig

de existentie des menschen

in

eenigszins

de brandstapel

gegeven werd,

kwaad dan

het

Daartegenover hebben onze Gereformeerden de heid niets te

als

een

dat de

feit,

men

hieruit te verklaren, dat

de existentie van den giftigen mensch

van

teeken

eenig

er

om

is

De dood met

nietigen.

is

nu

kwaad

dat

hij

te krijgen nl, zulk

martelaren steeds den vuurdood ondergingen, en men, wanneer herriep,

415

forum consciëntiae, het

huiselijk en private leven

was, ook de atheïst en de volkomen ongeloovige. Hiermede hangt hun opvatting saam van het dulden

behoorde

vrij

sectarische

of niet dulden,

van

Volgens hun theorie moest de Overheid alleen den

eerediensten.

purum Dei cultum dulden en in dit Gereformeerde land van Nederland mocht letterlijk niets anders gehouden worden dan de cultus Dei purus volgens de Gereformeerde

belijdenis.

Dit

is

zoo streng opgevolgd, dat de Lutherschen

mochten houden, evenmin de

(Martinisten)

hunnen

Anabaptisten

en Remonstranten en veel minder nog de Roomschen, omdat er

eeredienst

niet

openlijk

hen nog zooveel ander kwaad bijkwam

bij

Maar nu erkenden de Gereformeerden waren

in

sekten

eigen huiselijk

alleen niet aan

als afgoderij

en beeldendienst. sekten geheel

in theorie, dat alle

vrij

leven en dat der vriendenkring. Daarom mochten de

den weg timmeren,

niet in het publiek hun' eeredienst

houden en daarom moest wel de Overheid tusschenbeide treden. De uitdrukking „niet aan den weg timmeren" moet praegnant worden opgevat. Anderhalve eeuw geleden waren in Amsterdam alle Roomsche kerken achter muren gebouwd. Het was zoo het geheele land door. Uitwendig aan de straat

mocht men van zulke kerken

letterlijk niet

aan den

niets

kunnen

zien.

Ze mochten dus

weg timmeren.

nu die scheiding door de Geref. theologen wel streng opgevat, toch hebben de magistraten deze theorie lang niet met dien ernst doorgevoerd. De kerkdijken drongen er steeds op aan, en om hun ter wille te zijn Met de Al

is

magistraat

dan

wel

krasse

plakkaten

uitvaardigen,

maar

het ging

daarmede

met onze tegenwoordige Zondagswet ze werden niet uitgevoerd. Zoo werd spoedig aan de Martinisten toegestaan hunne kerken voor den eeredienst aan als

;

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen