"Ons program" - pagina 352

836

nu

EIJKS BEZIT OVER ZEE.

's

wel

in

overeenstemming zouden

zijn

met de door ons beleden

be-

ginselen.

Wel schromen

hun de hulde van onze sympathie

v^e niet,

menige ergernis

zoo

wegruimden en betering

ze

als

te bieden

voor

aanbrachten;

als ze

maar waar we wezen moeten, brachten ze ons niet. En ze konden dit niet, krachtens hun standpunt, dat van den aanvang tot

den

op

dag een hinken op twee gedachten

huldigen

vat op zich gaf van wel schoon voorgestelde,

maar

in

en te veel

bleef,

den grond onzuivere

bedoeling.

Een

toch als dat der cultures op hoog gezag kan er door of kan

stelsel

er niet door.

Kan als

het

wel

er

door, welnu, torn er dan ook niet aan;

want het

sluit

een bus; heeft vóór zich dat het nu eenmaal bestaat; en proeve leverde

van onverdachte

profijtelijkheid.

Maar kan het

niet

er

en

door;

dat

maintineerden

ploeg

werpen

en toon in dien moed de oprechtheid van

;

dan

er

ook

niet

uw

de

liberalen

moed

meê, maar heb den

theorie:

het

in

uit

te

zedelijke verontwaar-

diging.

Onze

liberalen

bedierven

de

daarentegen

Europeesch kapitaal

noch het een noch het ander, maar

deden

om

op hoog gezag,

cultures

daarnaast -een

in het leven te roepen, die juist

vrije

cultuur

met

door de instandhouding

der verplichte cultuur-levering niet kón bloeien. Vrije

en

Gouvernementscultuur

'zijn

elkanders natuurlijke vijanden, om-

dat beide concurrent zijn op de arbeidsmarkt, en een geheel verschillenden socialen toestand onderstellen en helpen vormen.

En

minder kon deze anticonservatieve koloniale

te

gepaard ging

ze

grippen

met het

streven,

van onze moderne,

politiek slagen, v^jl

om, door bestuursmaatregelen, de be-

geliberaliseerde maatschappij te enten op den

stam van een geheel andersoortig volksleven. Een streven, welks ongerijmdheid

een

sterker in het licht kon treden, dan toen op het Plein door

niet

schoolwetijveraar

waarin

deze

voor

snuggere

een

Indië

bureelist

werd opgesteld,

schoolreglenient

hoogwijs

de

wet van

'57

zoogoed

als

copiëerde.

§ 257.

Fiasco door dit stelsel g>emaakt.

Vandaar dan

oo!:

de

schier

wreede

teleurstelling,

rende parlementaire worsteling tegen het conservatisme

Want immers, geruimd,

maar

de het

ergerlijkheden

hoofddenkbeeld

van

van

het

een

waarop zoo

schitte-

uitliep.

Cultuurstelsel

gedwongen

zijn

wel

leverantie,

op-

en

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen