"Ons program" - pagina 349

:

's

het

kwaad

vele

anders

het

en

wortelt,

dat,

de

zelfs

zou

geoordeeld

desniettemin

waarin

beginsel,

brouwde; en

het

dat

het

door,

333

RIJKS BEZIT OVER ZEE. al

zijn

evenaar

de

sloeg

verkeerde

het

door

aanleiding, die het deed

onzedelijke

ontstaan.

Over

aanleiding

die

Van den Bosch aan

voet

wal had gezet,

met

niet

uitspon, toen

stelsel

om

last

's

op Java

hij

men

overwegen, hoe

te

meer welvaren, maar hoe men

aan

inlander

twist thans weg, nu vaststaat, dat graaf

elke

viel

keurig ineenzittend

dit

den

meer

Kijks schatkist aan

geld zou helpen.

Er moest geld

zijn

en veel geld ook

;

aannemend, moet men voor

was,

wie

uw

deugdelijkheid van

we

Niet alsof

om

bestond,

kwam,

neêrlei

zich

uitgangspunt

als

ooit

te

ontleenen

aan de

,viel

doel.

ontkenden, dat er van meet af niet althans eenige toeleg last voor Java's bevolking zooveel doenlijk,

den

maar

verlichten;

te

eenmaal

onverdedigbaar maxime, alsof kracht

het

bij

van een bedenkelijk middel

heihging

tot

en, dit

;

erkennen, dat het Cultuurstelsel een geniale greep

zóó,

mits er geld

zoo dikwijls het geldelijk belang

dat,

van het Rijk en het sociaal of zedelijk belang van den Javaan in

en

voortvloeide,

Javaan op

twintig jaren

lang,

noodwendig

offeren,

te

uit het stelsel

toenemende mate, richtsnoer van

in

werd. Een aanklacht, die reeds onweerlegbaar bewezen zou

gedraging al

den

geraakten,

botsing

ware het slechts door het nog onlangs herinnerd advies van G. wat onzedelijk op den Javaan werkte en hem

desnoods

dat

toekomst deed verspelen,

sociale

ter wille

van Neêrlands

Reeds

dit

vitium originis

het

als

§ 253.

en in stand moest gehouden,

verboden

drukt

waar

op

strengelijk

heel

dit

een

stelsel

geweerd dient

stempel,

op alle grens

Christelijk terrein.

Het Cultuurstelsel in zijn

beg'insel.

Maar verkeerd was ook het beginsel, waarin het Dit

Baud

zijn eigen

financieel belang.

waarom van het

doorgezet

L.

zijn,

toch

was:

gedwongen

prijs

van een

in

wortelt.

gedwongen

arbeid op Rijks-

domein geteeld product.

De geërfde inlander zelfs (-/.,

in

der

gedeeltelijke

landrente)

brengst

van dezen

tenaren

tegen

een

van verhoogde belasting

zou, in stee

mindering van

cultuurdienst

bouw prijs,

's

reeds

op

Rijks domein

hem drukkende

lasten

verrichten, en de op-

in

handen van de Gouvernementsamb-

meestal

nog geen derde der reëele waarde

leveren die

op

de

te betalen, en

bedroeg, en die dan nog een tijdlang werd uitbetaald in een koperen munt, die

geen derde der muntwaarde

inhield.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen