Het Calvinisme - pagina 68

HET CALVINISME EN DE RELIGIE

64

verfoeide hij een spel, dat de Fortuin boven Gods bestel, hunkeren naar het Toeval boven het vaste geloofsbetrouwen stelde. God te vreezen en naar de gunsten der Fortuin te dingen, Tegen het Schouwburgscheen hem als water te zijn en vuur. bezoek rees gansch andere bedenking. Op zichzelf lag er in de fictie niets zondigs. Ook het verbeeldingsleven is een gave Gods. vloeide,

het

—

Noch ook

lag het

in het dramatische.

niet geroemd, en schreef

Shakespeare

vorm? kwaad

kwaad

hij

Hoe hoog

zelf niet in

heeft Milton

dramatischen

zoodanig school het dagen voor al het volk publieke voorstellingen gegeven op de markt. Neen, wat hier stuitte, was niet de comedie of tragedie, de opera of de operette op zichzelf, maar wel het onzedelijk offer dat, om ons te vermaken, van spelers en speleressen werd gevergd. Een troep komedianten

was

Zelfs

in

volstrekt

de publieke uitvoering niet.

Te Genève

zijn

als

in Calvijn's

dagen vooral als regel een zedelijk verlaagd korps. omdat het altoos in eens anders karakter optreden, eindigde met alle eigen karakterontwikkeling onmogelijk te maken, en anderdeels omdat, heel anders dan bij de Grieken, bij ons ook de vrouw op het tooneel werd toegelaten, en de geldelijke bloei van het theater op en neer ging met haar verspelen van wat der vrouw het heiligst moet zijn, haar eer en haar deugd. Zeker, er is ook een strenge comedie denkbaar, maar, enkele zeer groote steden uitgezonderd, vonden die bezoek noch betaling, en de feitelijke toestand was en bleef, dat, gerekend over heel de wereld, (Hall Cayne heeft het nog onlangs in zijn The Christian bevestigd) de inkomsten van het theater te milder vloeiden, naarmate de troep zich in zedelijken zin minder ontzag. Als regel mocht dus gezegd, dat het schouwburgwezen om te bloeien haar hecatombe van karakterverlaging en zedelijke ontadeling vergde, en het koopen van ooren ooggenot tot dien prijs, achtte een Calvinist die al het menschelijke in den mensch om Gods wil eert, rechtstreeks geoordeeld. Ten slotte wat den dans aangaat, zijn het mondaine bladen als Ie Figaro, die nu nog den Calvinist in het gelijk komen stellen. De zedelijke pijn, zoo schreef dit blad nog kort geleden, waarmee een vader zijn dochter voor het eerst in den balkring invoert, is voor in

die

Eensdeels

—

niemand, heim.

die

Ook

toon en blik en actie in deze kringen kent, een gedus geen protest van Calvinistische zijde tegen

hier

den dans op

zichzelf,

maar uitsluitend tegen de zonde die zonde waartoe ze verlokt.

zich in uitgiet, en tegen de

er

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen