Het Calvinisme - pagina 132

HET CALVINISME EN DE KUNST

128

volk

een

aan

leent

de virtuosen karakter,

internationaal

geen

bijna

bracht

geld, Iets

zijn.

onder onze zangers en spelers zulk

dat de beste uitvoeringen thans, voor

onder het bereik van tienmaal breeder kring geom billijk te zijn, nog moet toegevoegd,

waaraan,

door materialisme en rationalisme met atrophie bedreigde mensehelijk hart, tegen deze verdorring in kunstmin en kunstzin tegengif zoekt. De geldheerschappij en de heerschappij van het dorre denken dreven het gevoelsleven naar het vriespunt, en het dat

is

het

hiertegen dat de mystiek van het hart, nu het eenmaal de Religie

kon, in kunstbezwijmeling reageert. Al vergeet ik dus

grijpen

niet niet,

het

dat

echte kunstgenie veeleer de hoogte der afzondering,

dan de vlakte van den breeden kring zoekt, en onze aan echt kunstgenot zoo arme eeuw zich daarom meer koestert aan den kunstgloed van het verleden, dan dat ze zelve ons door nieuwe schepping verrassen zou ja al stem ik toe, dat de kunstvereering van het profanum vulgus door wansmaak veel kunstbederf kweekte, toch staat ook dat onoordeelkundig dwepen met kunst en kunstproduct hoog in mijn schatting boven het schraapzuchtig geld maken, het dorre waanwijs zijn, en het hunkeren naar Bacchus en ;

Venus. In deze koude, godsdienstlooze, practische eeuw heeft deze kunstvereering door haar warmte hooger neigingen in ons bij het leven gehouden, die anders licht afgestorven waren, gelijk ze af-

midden der vorige eeuw. Ge merkt dus wel, dat ik de in gang zijnde kunstbeweging niet onderschat, maar tegelijk dat ze voor mij van verre niet haalt bij de religieuse beweging der 16e eeuw, en dat ik er daarom niet aan denk het Calvinisme om de gunst dier artistieke mode te laten bedelen. Neen, als ik het

stierven in het

pleit

ga

gebied,

voeren

voor de beteekenis van het Calvinisme op kunstik van verre niet aan deze vulgariseering van

dan denk

en kunstliefde, maar houd ik het oog gericht op het Schoon in zijn eeuwige beteekenis, op de kunst als een der rijkste gaven van God aan ons mensehelijk geslacht. Daarbij stuit ik echter, ieder kenner der historie voelt het, op een maar al te vast geworteld vooroordeel. Calvijn, zoo luidt de uitspraak, was persoonlijk van kunstzin verstoken, en het Calvinisme dat in Nederland den Beeldenstorm aandorst, is voor kunstwaardeering, laat staan voor kunstproductie, niet vatbaar. Daarom, eer kunstzin

ik

verder

twijfeld

over

dit

Luther,

ook

ga,

was

blind vooroordeel een kort woord. al sla ik zijn

„Wer

nicht liebt

Onge-

Weib, Wein

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen