Het Calvinisme - pagina 36

HET CALVINISME

32

IN

DE HISTORIE

Ook in dit opzicht voldoet het Calvinisme alzoo geheel aan de voorwaarde, die voor elke nieuwe ontwikkelingsphase in het leven der menschheid gezet is. Het breidde zich uit op een terrein, waar de bloedmenging sterker was dan onder het Romanisme, en heeft die bloedmenging hier in Amerika tot de hoogst denkbare assimileerd.

dooreenvloeiing opgevoerd.

Aldus

blijkt,

dat het Calvinisme niet alleen aan de gestelde voor-

waarde der bloedmenging voldoet, maar in het groot proces der menschelijke ontwikkeling, naar eisch, ook ten deze een verder stadium vertegenwoordigt. De bloedmenging speelt een nog ondergeschikte rol in Babyion; ze heeft reeds meerdere beteekenis bij Grieken en Romeinen ze gaat verder in den Islam heerscht reeds onder het Romanisme; maar eerst bij de volkeren van het Calvinisme bereikt ze haar voleinding. Hier in Amerika nadert ze de dooreenmenging van alle volkeren onzer oude wereld. Soortgelijke voleinding van het proces vertoont het Calvinisme nu ten slotte ook nog onder dit ander opzicht, dat eerst onder den invloed ;

;

van het Calvinisme de stoot der levensbeweging van het volk zelf uitgaat. Er is in het leven der volkeren een opklimming van onmondigheid tot mondigheid. Gelijk nu in het huisgezin, zoolang de kinderen onontwikkeld zijn, alle leiding van het hoofd des gezins uitgaat, zoo is het natuurlijk, dat ook in het leven der volkeren, zoolang zij zelven nog tot spontane handeling onbekwaam zijn, de Aziatische despoot, straks de magistraat, daarna magistraat en geestelijkheid, en voorts de geestelijkheid alleen, aan het hoofd der beweging staat. Wat in Babyion, onder de Pharaonen, wat in Griekenland en Rome, wat straks onder den Islam, en daarna onder het Papaal-systeem als voortgaande historie doorleefd is, bevestigt dan ook dezen gang der ontwikkeling. Maar gelijk van zelf spreekt, hierbij kon het niet blijven. Juist doordat de voortgaande ontwikkeling er toe leidde, om de volkeren zelven mondig maken, moest er ten leste een stadium bereikt worden, waarin het volk zelf wakker werd, zelf optrad, en uit eigen bron de actie deed voortkomen, die de verdere beweging leiden zou; en het is dit stadium, dat metterdaad in het opkomen van het Calvinisme bereikt blijkt te zijn. Tot dusver was elke voorwaartsche beweging van de machthebbers in den Staat, in de Kerk of op te

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen