Scolastica II om het zoeken of om het vinden? - pagina 23

onderling en het organische verband van zijn alzijdige

deductiën

met

die beginselen in het liclit te stellen. Mij

dan ook nog nimmer ter oore gekomen, dat voorzooveel die deductiën, en voorzooveel die systeniatiseering aangaat, het wetenschappelijk karakter van onze studiën gewraakt zou worden. Vollen nadruk daarentegen leg ik op wat ik als eerste deel van onze taak aangaf.het covstateeren van den schat van waarheid, waarvan we uitgaan. Op dit punt toch geschiedt de aanval, en stelt men het voor, alsof we willekeurig, en alzoo in strijd met allen eisch van wetenschap, ons met het ijken van onbewezen stellingen en het naspreken van overgeleis

verde dogmata tevreden stelden. En hierin juist vergist men zich ten eenenmale. Veeleer eischt het constateeren van wat we als waarheid bezitten ook op óns standpunt, zelfs buiten de inductie, een veelzijdige studie, die tot op den wortel der zaak doordringt. Niet alsof we de

axiomatische uitspraak van het zekerheidsbesef toch eerst door bewijsvoering tot zekerheid verheffen wilden. Dit ware een contradictio in terminis. Tot zoo ongerijmd betoog laat geen enkele school zich verleiden. Zelfs Des Cartes nam zijn cogito als gegeven uitgangspunt,

weer

en poogde hieruit tot het ergo sum op te klimmen. En, omgekeerd, ook voor ons is het geen geheim, hoe licht eene voor een tijd, in zekeren kring, heerschende communis opinio met de onmiddellijke uitspraak van het bewustzijn verward kan worden. Hier moet dus het ingebeelde van het reëel aanwezige geschift, en opdat ons dit mogelijk zij, moet de aard van dit zekerheidsbesef onderzocht, psychologisch toegelicht, en tot de enkelvoudige gegevens beperkt worden. Juist de valsche lijnen, waarvan we meer nog dan andere scholen erkennen, dat de zonde-verduistoring ze over ons onmiddellijk bewustzijn trok, maken de bewering

23

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen