Het Calvinisme - pagina 21

HET CALVINISME

IN

DE HISTORIE

17

gemoedsheid van Wittenberg. Zeker ook Luther wilde rechtstreeksche gemeenschap met God, maar hij vatte deze gemeenschap op van hare subjectieve, anthropologische zijde, niet objectief-theologisch gelijk

Calvijn.

Zijn

uitgangspunt was

het

speciaal-soteriologisch

van het rechtvaardigmakend geloof; Calvijns uitgangspunt lag in het generaal kosmologisch beginsel van de souvereiniteit Gods. En als gevolg hiervan schoof Luther nogmaals de ecclesia representativa, de ecclesia docens tusschen God en de geloovigen in, terwijl Calvijn het eerst de Kerk in de geloovigen zelven zocht. Zooveel doenlijk leunde Luther dienvolgens nog op Roomsche beginsel

Sacramentsbeschouwing en Roomschen Cultus, terwijl Calvijn het eerst in beide de lijn doortrok die rechtstreeks van God op den mensch en van den mensch op God ging. En wat nog sterker spreekt, in alle Luthersche landen is de Reformatie meer van de Vorsten dan van het volk uitgegaan, is daardoor onder de macht van de Overheid gekomen, die als „summus episcopus" ambtelijk in de Kerk optrad, en heeft dientengevolge noch het sociale noch het staatkundige leven, overeenkomstig haar levensbeginsel, omgezet. Het en theologisch gebleven, alleen het en buiten de kerk zijn stempel op alle uiting van het menschelijk leven gedrukt. Van het Lutheranisme spreekt dan ook niemand als van de schepping van een eigen levensvorm, zelfs de naam komt nauwelijks voor; terwijl de kenners der historie steeds meer eenparig het Calvinisme als schepper van een eigen

Lutheranisme Calvinisme

is

heeft

kerkelijk

in

wereld van menschelijk leven huldigen. En waar nu om die reden het Lutheranisme hier niet in aanmerking komt, valt nog veel

minder met het algemeene begrip van Protestantisme te vorderen, dat immers een louter negatief begrip uitdrukt, en thans het meest geliefd is in kringen die met al den positieven inhoud der reformatorische belijdenis hebben gebroken. Ik kom tot de tweede tegenwerping: Gaat het wel op, dat elke algemeene ontwikkelingsvorm van het leven zijn uitgangspunt moet vinden in de opvatting van onze verhouding tot God, waar toch Fransche Revolutie, waaruit het Modernisme opkwam, juist omgekeerd met alle religie brak? In de vraag ligt het antwoord. Door het Ni Dieu ni maitre elk rekenen met den levenden God buiten uw beschouwing en uw practijk te sluiten, is wel degelijk een eigen opvatting van uw verhouding tot God op den voorgrond schuiven. Een regeering, die haar gezant terugroept en alle relatie

de

Calvinisme

2

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen