Het Calvinisme - pagina 80

HET CALVINISME EN DE STAATKUNDE

76

om op een hachelijk oogenblik wijsheid bij God in den gebede te zoeken. En indien er nog bij iemand twijfel mocht rijzen of de Amerikaansche revolutie met die van Parijs homogeen was, heft de felle strijd in 1793 tusschen Jefferson en Hamilton gestreden dien volkomen op, en blijft het oordeel van den Duitschen historiekenner Holtz onaangevochten „Es ware Thorheit zu sagen dass die Rousseausche Schriften einen Einfluss auf die Entwicklung in America ausgeübt haben" ^). Hamilton zelf sprak dit uit in dezen scherpen vorm: De beginselen van de Amerikaansche en de Fransche Revolutie lijken juist evenveel op elkaar, als de stille puriteinsche huismoeder op de echtbreukige vrouw in een Franschen slag,

:

schandaalroman.

Tegen

alle

^)

deze nationale omwentelingen, die met het gebed op

de lippen, en in het vertrouwen op Gods hulpe, ondernomen werden, staat nu de Fransche Revolutie principieel over. Zij ignoreert God. Zij stelt zich tegenover God. Zij weigert een dieperen grondslag van het leven te erkennen, dan die in de natuur, d. i.

den mensch zelven,

ligt. Het ni Dieu ni maitre is hier het van het meest volstrekte ongeloof. God in zijn vrijmacht wordt onttroond, en de mensch met zijn vrijen wil op den troon geplaatst, 's Menschen wil beschikt, 's Menschen welbehagen beslist. Alle macht, alle gezag gaat van den mensch uit. Zoo komt men van den enkelen mensch op de vele menschen, en in die vele menschen als volk genomen schuilt dan de diepste bron van alle souvereiniteit. Er is dus niet als in uwe Staatsstukken sprake van een uit God afgeleide souvereiniteit, die door Hem, onder bepaalde omstandigheden, op het volk gelegd is, neen maar van een oorspronkelijke souvereiniteit, die overal, in alle staten, uit het volk zelf opkomt, en die eenvoudig berust in den menschelijken wil. Een volkssouvereiniteit alzoo, die met Godloochening volkomen gelijk staat. En hierin nu ligt de zelfverlaging. Op Calvinistisch erf, gelijk ook in uw Constitutie, voor God de knie gebogen, maar tegenover den medemensch fier het hoofd omhoog geheven maar hier, op het standpunt der volkssouvereiniteit tegen God de vermetele vuist gebald, en onderwijl als mensch voor zijn medemensch gekropen, en deze zelfvernedering verguld door een fictie van een voor duizenden van jaren, door lieden, waarvan

hier

in

eerste artikel der belijdenis

;

') Holtz Verfassung und Democratie der Vereinigte Staten von Amerika. Dusseldorf 1873 I p.96. ^) John F. MoRSE. Thomas /efferson. Boston, 1883. pA47.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen