Het Calvinisme - pagina 165

HET CALVINISME EN DE TOEKOMST

161

Welnu, in Frankrijk en in de overige Roomsche landen was, na de gewelddadige onderdrukking der Protestanten, het aloude despotisme opnieuw tot macht gekomen, en al de vrucht der Reformatie ging voor deze volkeren teloor. Dit prikkelde en drong toen, om, bij bij wijze van Zerrbild van het Calvinisme, in deze Roomsche landen de vrijheid door uiterlijk geweld af te dwingen, en een valschdemocratischen staat van zaken te vestigen, die den terugkeer van het despotisme afsneed. Zoo streefde de Fransche Revolutie, maar nu door geweld tegenover geweld, en door gruwel tegenover gruwel te

stellen,

van

naar soortgelijke vrijheid als het Calvinisme, op grond

geestelijke

actie,

voor de volken had uitgeroepen

;

en in zoo-

we in meer dan één zegenen kunnen. De schim van De Coligny werd gewroken in de September-moorden van Mazas. Maar dit is slechts de ééne kant der medaille, en de keerzij vertoont u een gansch ander streven, dat lijnrecht tegen de vrijheidsgedachte van het Calvinisme inging. Hadt het Calvinisme door zijn diepen levensernst de sociaal-ethische banden van het maatschappelijk leven aangetrokken en geheiligd, de Fransche Revolutie ontknoopte die banden en maakte ze los; los van de kerk niet alleen, maar ook los van Gods ordinantiën, los van God zelf. De mensch, en elk mensch, zou voortaan krachtens zijn eigen wil en zijn eigen goedvinden zijn eigen heer en meester zijn. De trein des levens zou ook verre

voltrok

opzicht

de

ze een oordeel Gods, waarvan

uitkomst

nu voortsnellen, maar zonder langer aan de rails van de Goddelijke gebonden te zijn; en moest hij zich dan niet stuk rijden en inwerken in den grond ? Of als ge dan nu aan het tegenwoordige Frankrijk vraagt, wat vrucht na een bange eeuw van vrijer ontwikkeling dat gronddenkbeeld der Fransche Revolutie voor de Fransche natie gedragen heeft, is er dan één volk, uit welks boezem luider dan uit datzelfde Frankrijk de bittere weeklacht opgaat over nationale inzinking en nationale demoraliseering? Verdeemoedigd door den vijand van over den Rijn, inwendig door partijwoede verscheurd, onteerd door het Panama-kabaal, geschandvlekt door haar ponographie, oeconomisch achteruitgaande, in zijn bevolking tot stilstand gekomen, ja dalend, is Frankrijk, gelijk Garnier, de medische specialiteit ten deze, het uitdrukt, door egoïsme tot ontadeling van het huwelijk, door wellust tot verwoesting van het spoorlijn

gezinsleven gelijk

verlokt,

en vertoont thans in breede kringen het wal-

schouwspel van mannen en vrouwen, die

Calvinisme

in

den valschen en 11

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen