De overheid - pagina 100

LOCUS DE MAGISTRATU,

82

bewustheid

De

wilden nemen.

positie

Reformatie

is

tot stand

gekomen,

doordat de zelfstandigheid zich gevindiceerd heeft, en tegenover de knellende

banden der hiërarchie was de Reformatie de macht, die de wetenschappelijke ontwikkeling

vrije

Dit

Niet

in

leven riep.

't

tamelijk wetenschappelijk op elk gebied eenigermate begonnen.

is

dadelijk

kundige,

numenten

Humanisten

leeren

tijd

toe

den hoogsten toon.

passen op de

te

taal.

Zij

In

den eersten

tijd

;

de mo-

voerden de

waren geen mannen van wetenschap,

die het wetenschappelijke het eerst

begonnen

stelden het klassieke Latijn tegenover het pot-

Zij

monniken en

der

anders.

iets

maar van den uitwendigen vorm, jeslatijn

Reformatie een behandeling der natuur-

der

medische en philologische wetenschap ontstaan

dien

uit

de eeuw

in

is

juridische,

het kerklatijn.

De Grieksche

taal b.v. bedoelt

de

aesthetische aandoeningen, de oratorie en poëzie tot haar recht te doen komen.

Van

lieverlee

daarnaast opgekomen een soort medica en physica,

eerst

is

een tatonneeren van tereinen, waarop echter geen snelle vorderingen gemaakt

werden.

meer

Die wetenschappen

half empirisch en half

toen begonnen, maar toch altoos zoo, dat ze

zijn

bewust op eigen

De derde periode trad

op

in

't

terrein voortsukkelden.

het generieke begrip van wetenschap aan de orde 't

waarin gekomen.

laatst der vorige eeuw, is

Verschil tusschen het tegenwoordig begrip van wetenschap en de weten-

schappelijke

studiën

der

Reformatie

nog

bestaat

kwam

hierin,

dat

sedert

de

Reformatie

stelsel

en

dat de ontleding van den menschelijken geest

en

Aristoteles

niet

op Petrus

gedeeltelijk

tot

men

in

de eeuwen

eenig steekhoudend philosophisch

nog altoos dreef op

Ramus, die Aristoteles willende op

zij

dringen, iets veel minders in de plaats bood, dan Aristoteles gaf.

Toen het

trad Kant op, die als een

menschelijk

tweede Aristoteles eveneens het denken

hoofd onderzocht.

tischen Vernunft".) Het denkvermogen, het

ging

hij

Van

in

(„Kritik der reinen Vernunft", „der prac-

denkend subject en de denkwetten

na.

dit

oogenblik af

is

opgekomen, dat

het besef

alle

wetenschappen samen

één groot organisme uitmaken. Iemand, die het verband tusschen de verschillende wetenschappen niet begrepen heeft, telt dan ook niet meer mee onder de mannen van wetenschap. Van dien tijd af leerde men onderscheiden tus-

schen wetenschap en geleerdheid. rische tijdperk.

De

hoofd deponeerden. mogelijke teiten.

dingen

Zoo nam

ambtgenoot

in

De

17^ en

18e

eeuw vormen

het polyhisto-

polyhistorischen waren zeer knappe menschen, die alles in hun

Dan eerst telde men mee, wanneer men alles van alle De professoren gaven college in verschillende facul-

wist. b.v.

een professor

de medische

in

faculteit.

de theologie een college waar voor een Uit dien tijd dateeren allerverschrikke-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen