Het Calvinisme - pagina 161

HET CALVINISME EN DE TOEKOMST verkeer en gemeenschap.

sluit zich

sliepen,

worden almeer

hygiëne wint,

meê door

dan een vorig geslacht.

Ook

157

Azië en Afrika, die dusver

den breeden levenskring getrokken. De

in

sport, in kracht. Lichamelijk zijn wij sterker

We

leven langer.

En waar

lichamelijk gebrek de chirurgie u door haar wonderen. Kortom, op de stoffelijke, tastbare zijde des levens valt schier enkel licht. En toch mort de ontevredenheid en klaagt

het

leven

bedreigt

of

benart,

verbaast

de moedelooze denker, want hoe hoog we ook het stoffelijke waardschatten, we gaan er als menschen niet in op. Uit de hut van den daglooner kan met dankbren toon een psalm des lofs opstijgen, de millionair zich vervelen in zijn prachtpaleis en zinnen

Niet

in

het

comfort

maar

in

den

geest, die

als burgers, als

om

ons

heen,

ons innerlijk

menschen

;

op zelfmoord.

niet in het lichaam drijft,

bestaan

we

aan ons,

als personen,

en in dat innerlijk besef nu spreekt op

steeds schriller toon de pijnlijke gewaarwording, dat de volbloedig-

van het uitwendige leven ons almeer op bedenkelijke bloedarmoê van den geest te staan komt. Niet dat er niet gedacht en gezonnen, niet gezongen en geschreven wordt. Veleer schittert de empirische geleerdheid als nooit, wordt algemeene kennis in steeds wijder kring verspreid, en is de beschaving denk slechts aan Japan, schier verlegen met haar veroveringen. Maar ook het intellect is de geest niet. Onze persoon ligt in ons wezen dieper, en het is in dit verborgene van ons wezen, waar het karakter zich boetseert, de geestdrift opvlamt, de zedelijke vastigheden geplaveid worden, de liefde haar bloemknop ontluiken doet, de toewijding en het heroïsme ontspringen, en in de richting naar den Oneindige zich de poorte uit het tijdelijke naar het eeuwige aanzijn ontsluit, dat onder alle natiën geklaagd wordt over verarming, inzinking en versteening. Een geest als Von Schopenhauer is uit die pijnlijke malaise geboren, en de bijval, dien zijn pessimisme vond, toont maar al te beschamend hoe ver en breed deze doodelijke Sirocco de velden des levens reeds verzengd heeft. Het is zoo, in Tolstoy's pogen spreekt karakterbezieling, maar ook zoo toch is mede zijn optreden één doorloopend protest tegen de geestelijke verbastering van ons geslacht. Von Nietzsche moge u ergeren door zijn spotten met den Christus en zijn minachting voor wie zwak is en lijdt, maar toch wat klinkt ook in zijn roepen om den „Uebermensch" u scheller tegen dan de klacht der wanhoop, door den mensch, gelijk hij nu geestelijk verheid

kwijnt, in verbeten bitterheid geslaakt?

Ook de

Sociaal-democratie,

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen