Het Calvinisme - pagina 159

HET CALVINISME EN DE KUNST

155

het volk beluisterende, ontdekte hoe de hooge kinderstem den tenor, die

dusver

de

leiding had, overstemde,

was

hij

het, die het eerst

de sopraan de leiding van den tenor liet overnemen, een verandering van vèrreikenden invloed, die sinds stand hield. Vergeef het

mij,

dat ik een oogenblik tot in deze bijzonderheden

maar de verdienste van het Protestantisme en van het Calvinisme in het bijzonder staat op muzikaal gebied te hoog, om hier nog langer zonder protest miskenning te dulden. Al is het toch, dat het Calvinisme op velerlei ander kunstterrein slechts zijdelings den bloei der kunst bevorderde, door ze mondig te verklaren en in haar zelfstandig karakter vrij te laten opbloeien, op muzikaal gebied was de invloed van het Calvinisme een zeer positieve, juist, moest afdalen,

wijl

het

zijn geestelijke

in

Godsvereering, waarin voor de andere

meer zinlijke kunsten geen plaats was, een geheel nieuwe rol aan zang en toonkunst toewees door het in het leven roepen van het volksgezang. Wat ook de oude school deed om zich aan de nieuwere ontwikkeling aan te sluiten, de moderne ontwikkeling bleef voor den cantus firmus onnatuurlijk, wijl ze sproot uit geheel anderen Het Calvinisme daarentegen sloot zich niet slechts bij haar maar gaf veeleer onder leiding van Bourgeois en Goudimel

wortel.

aan,

op kunstgebied

aan

die

moderne ontwikkeling den eersten

stoot,

zoodat zelfs Roomsch Katholieke schrijvers huns ondanks moesten

erkennen

dat

de wegsleepend

onze

schoone

rijkdom,

eeuw op muzikaal gebied

waartoe

én

de

opgeklommen, opkomst dankt. Dat in de latere periode het Protestantisme dezen schoonen aanloop afbrak, moet toegegeven. Een ongezond spiritualisme is uit de anabaptistische kringen ten leste ook onder ons ingeslopen, waartegen thans eerst weer de ban zich richt. Maar als van Roomsche zijde, met algeheele miskenning van dit ons schoon verleden ook op muzikaal gebied, het Calvinisme van aesthetische botheid wordt

vorige

én

deze

goeddeels aan het kettersche kerklied

is

zijn

dient toch herinnerd, hoe de geniale Goudimel, in den Bartholomeus-nacht, juist door Roomsch fanatisme is vermoord geworden; iets wat vanzelf tot de vraag leidt, of niet het recht

beschuldigd,

verbeurde

om

over

de

stilheid

in

het

woud

te

eigen hand den nachtegaal ving en vermoord had.

klagen, wie met

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen