Het Calvinisme - pagina 20

HET CALVINISME

16

Op

komende.

door

existentie

oogenblikken

alle

God

IN

DE HISTORIE

des levens, heel onze geestelijke Elk kind Gods met Hem in

zelven gedragen.

rechtstreeksche gemeenschap tredend en in heel zijn existentie

Deo

was

Hem

geen uitgangspunt, en de praedestinatie werd onverbiddelijk vastgehouden, niet om scheiding tusschen mensch en mensch te maken, veel min om eigen trots te streelen, maar om ons van eeuwigheid en tot eeuwigheid een rechtstreeksche, een onmiddellijke gemeenschap met den levenden God te waarborgen. Het verzet tegen Rome gold voor den Calvinist dan ook steeds het uit den weg ruimen van een Kerk, die zich dienend. Het Soli

Gloria

resultaat,

De

kerk was niet in het ambt,

tusschen

God

noch

een zelfstandig instituut te zoeken, de kerk dat

in

en

de

ziel

stelde.

waren de

geloof in contact stonden met

geloovigen zelven, zooals ze door hun den Almachtige. En zoo vindt ge dan ook hier

bij

het Calvinisme,

den Islam en bij het Romanisme, een eigen, bepaalde opvatting van de grondverhouding waarin de mensch tot God staat, en blijkt het alzoo te voldoen aan de eerste voorwaarde die gesteld wordt aan elk levens-systeem, dat een eigen evenals

bij

vorm voor

het Paganisme,

het menschelijk leven zal scheppen.

Intusschen vragen,

of

bij

ik

ik hier tweeërlei tegenwerping.

voorzie hier

niet

Men

zal mij

voor het Calvinisme eene eere neem, die

aan het Protestantisme in 't gemeen toekomt. En ten andere, of het Modernisme van onzen tijd niet een even alzijdigen levensvorm schept, niet ontleend aan de religie, maar veeleer buiten alle grijpbare religie om. Vergunt mij op beide tegenwerpingen te antwoorden. Vooreerst dan. Misken ik de algemeene beteekenis van het Protestantisme, zoo ik voor het Calvinisme de eere opeisch van

de rechtstreeksche gemeenschap met God hersteld te hebben? Mij dunkt neen. Immers op Protestantsch erf, nu in historischen zin genomen, staat naast het Calvinisme alleen het Lutheranisme. En nu begeer ik voor niemand onder te doen in prijs en lof voor Luthers heldenmoedig initiatief. In zijn hart veel meer dan in het hart van de bange strijd doorworsteld, die tot de wereld-historische breuke leidde. Luther is zonder Calvijn te verklaren, Calvijn zonder Luther niet. Voor een niet gering deel is Calvijn ingegaan tot den oogst, van wat de held van Wittenberg in en buiten Duitschland

Calvijn

is

gezaaid had. Maar als

men vraagt, wie

het reformatorisch beginsel het

scherpst gevat, het volledigst uitgewerkt en het breedst toegepast heeft, dan wijst de historie u op den denker van Genève en niet op den

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen