Sociale organisatie onder eigen banier - pagina 18

16

middenstand, maar schier overal bij de grootopgekomen, bij de mijnwerken, bij de fabrieken, bij de bouwwerken, en bij de ondernemingen voor het verkeer. Maar al is het conflict in de groot-industrie uitgebroken, toch mag niet voorbij gezien, dat het ook in den middenstand heeft nagewerkt. Het Radikalisme, in al zijn vertakkingen, heeft den geest onder de werklieden in het gemeen gewijzigd; en te ontkennen valt niet, dat de toestand van gewapenden vrede, die bij niet

dezen

bi]

industrie

de

ook

patroon

tusschen

groot-industrie

lieverlede

het kleinbedrijf

bij

is

en werkman bestaat, van doorgedrongen. Hierdoor is

de vroegere vriendschappelijke verhouding veelszins zoek geraakt,

soms

bij zeer kleine bedrijven, die met vijf, zes gemaakt voor een verhouding van onverschilligheid, van ontevredenheid, van een gedurig trekken en rukken aan de twee zijden van 't koord. De middenstand ziet zich daardoor in tweeërlei worsteling om 't bestaan verwikkeld. Van den éénen kant heeft de particuliere patroon, die een ambacht uitoefent of een winkel houdt, te worstelen met de overmacht van het groot-kapitaal, dat hem op

en

heeft,

man werken,

allerlei

heeft

meer

wijs

hij

een

loon,

zelfs

plaats

klandisie

zijn

strijd

op

te

poogt

voeren met

minder werkuren

aandringen, en juist hierdoor

te

zijn

en

onttroggelen, en anderzijds

werklieden, die steeds op

op

meer geriefelijkheden

worsteling met het groot-kapitaal

zijn

nog zoo veelszins verzwaren. De positie van den middenstand, nu genomen als stand van den winkel, is hierdoor ongemerkt derwijs bedreigd, dat deze stand dan toch eindelijk de noodzakelijkheid van verweer is gaan inzien, en steeds meer op de kracht van onderlinge organisatie begint bedacht te

zijn.

is de stoot hiertoe uitgegaan, en aan den heer Tutein Nolthenius komt de eere toe, deze beweging ook hier te lande bevorderd te hebben. Aanvankelijk poogde deze beweging zich te sterken door een

Van België en Duitschland

onnatuurlijk verzet tegen wat haar in den

door protest tegen de coöperatie. Daarover

weg zijn

stond, met

we

name

thans gelukkig

algemeen begint men thans in te zien, dat de strijd niet te winnen is, door tegen den stroom middenstand voor den van het leven te willen ingaan maar dat ook de middenstand, heen, en

;

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen