"Ons program" - pagina 131

DE GRONDWET.

Het verschil tusschen deze beide een

aan

en

bestaai,

gelijk

bekend

onderdanen zooveel

zijn

dus

en

macht voor zooverre bindt

eigen

zijn

slechts

als

zonder

die,

ongehouden en

hem goeddunkt

(onder recht meest van herroe-

vrijheid

gunt,

tijdelijk)

als

hierin, dat

is,

een absoluut monarch,

door

verplicht te zijn, uit louter goedgunstigheid, geheel

daartoe

ongedwongen,

ping,

wordt

geoctroyeerd

Charter

115

aan

gevalt

koninklijk

zijn

be-

lieven.

Een Grondwet door twee

of Constitutie daarentegen

van

partijen

rechtstitels,

en

toekomende

haar reeds

de

de wederzijdsche erkenning

is

verworven

alsnu

of

regelen op de basis dier rechtstitels van de wederzijd-

het

sche verhouding.

Er kan dus van een Grondwet geen sprake

zijn,

drager van het

tenzij de

souvorein gezag en de vertegenwoordiging van het volk zich als twee onder-

machten

scheideiDe

ontwikkeld hebben, die door het verloop der

in het rijk

en als resultaat van heur onderlinge worstelingen, allengs,

historie,

be-

bij

nadering althans, aan de afbakening der grenzen toekwamen, die het souvestaatsgezag en de sociale macht der volksvertegenwoordiging elk be-

reine

palen tot heur eigen terrein.

Maar ook, omgekeerd, waar,

gelijk ten onzent, het sociale leven niet

embryonischen toestand schier onbewust

in

her

gegevens

alle

die

krachtige,

tot

der

souvereiniteit

Grondwet

maatschappelijke

van Constitutie; en

§ 77.

is

weinig lust

maar

elke poging

reeds

eeuwen

kwam, en dus

de grens tamelijk juist af te bakenen,

levenskringen

den

onder

hetzij

om

naam van

eindigt en de sociale

begint,

daar

moet

er

Privilegiën of onder dien

tot het geoctroyeerde Charter terug

aan land en landshistorie

De Grondwet van

En evenmin

om

zijn

voortleeft,

zelfbewuste ontwikkeling

waar het souvereine staatsgezag

zijn;

te keeren, verraad

tot

edele,

voorhanden

aanwijzen

zal

een

tot

nog

'48 beter

bei.

dan die van

'15

of '40.

we een leven zonder Grondwet denkbaar achten, even zouden we hebben aan terugkeer naar de Grondwet van 1815 als

(of 1840).

De reikt,

onzer rechten

rolle

was

en

vrijheden

ver van compleet en,

evenmin

toch, die in 1815 ons als die

van

'48,

werd

uitge-

zuiver op het stuk

van beginselen.

Ze

was incompleet, want, vergeleken

bij

onze aloude privilegiën, sprak

ze van inkrimping eer dan van uitbreiding onzer nationale rechten en burgerlijke vrijheden.

Ze zag het volk zoo

al

niet

in

toon

voor

dan

een toch

zeer in

onmondig volk aan, en schikte zich strekking,

meer naar het model der

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen