Het Calvinisme - pagina 158

154

HET CALVINISME EN DE KUNST

uit de vrije tonenwereld zelve grepen, en hierbij wel op het volksgezang teruggingen, maar om het, gelijk Douen zegt, gezuiverd en gedoopt in den Christelijken ernst aan het volk terug te geven. Ook de muziek zou voortaan bloeien niet onder de knellende beperktheid van de particuliere genade, maar in den breeden en den vruchtbaren bodem van de gemeene gratie. Het koor zweeg, het volk zou in zijn bedehuis zelf zingen, en daarom moesten Bourgeois

de Calvinistische virtuosen, die hem ter zijde stonden, wel in de volksmelodie teruggrijpen, maar dan juist, opdat het volk, nu niet in de kroeg en op straat, maar in het bedehuis zingen zou, om den ernst van het hart in hun melodieën over den gloed van en

den hartstocht te doen triomfeeren. van het Calvinisme of wel de Is dit de algemeene verdienste ommekeer, dien het door het leekendenkbeeld voor het algemeene priesterschap der geloovigen te doen wijken, op muzikaal gebied tot stand bracht, toch eischt historische trouw dat we hierop nog concreter ingaan. Is Bourgeois de groote meester geweest, wiens werken hem nu nog stempelen tot den meest genialen componist van het Protestantsch Europa dier dagen, merk dan tevens op hoe Bourgeois te Genève zelf en als onder de oogen vau Calvijn, deels zelfs onder zijn leiding, gewerkt heeft. Deze Bourgeois nu is de man, die het eerst den moed greep om den rythmus, en de vervanging van de acht Gregoriaansche wijzen door de twee van majeur en mineur, uit de volksmuziek op te nemen, haar kunstschoon in het gewijde lied te heiligen, en daardoor het stempel der eere te drukken op die muzikale toonzetting, waaruit heel de moderne muziek is opgekomen. Evenzoo deed Bourgeois met de opneming van de harmonie of het veelstemmig gezang. ^) Hij was het die melodie en lied huwde, door de expressie. De solfège, de vermindering van het aantal toonschakeeringen, de klaarder onderscheidingen der verschillende gamma's, en zooveel meer waardoor de kennis der muziek vergemakkelijkt en uitgebreid werd, het dankt alles aan Bourgeois zijn doorzetting. En toen Goudimel zijn Calvinistische kunstgenoot en Palestrina's leermeester, ^) het kerkgezang van Dat de contrapunctoire toonzetting reeds in de 15de eeuw in de compositiën der kerkelijice school uitblonk, is hiermede natuurlijk in het minst niet ontkend, noch er meê in strijd. ^) Goudimel was een Vlaming, die het eerst te Rome zelf, en onder de oogen van Paus Paulus III, een vrije kunstschool voor leeken opende, en de beste leerling die uit deze school voortkwam was Palestrina. ')

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen