"Ons program" - pagina 347

RIJKS BEZIT OVER ZEE.

's

Te weten: men kan

331

öf zulk een bezitting exploiteeren, öf ze kolonisee-

ook voogdij over haar voeren.

ren, öf

Exploiteeren

kan men een ander

rechtstreeks

volk,

of

ook

zij-

delings.

men meest

Oudtijds deed

pengeweld, en

kan ook

lei

eeuw toonde

het alsdan tribuut op. Maar; onze

men

het;

nog wel zeer voordeelig, een ander volk noodzaken

zijdelings, en

om

op eigen kosten en ten bate van

de

bittere

pil

bedwong men het met wa-

het eerste. Daartoe

overwinnaar

zijn

men

te leven, indien

hand omwikkelt met een

verzilvert en de roovende

slechts

weefsel van sociale en oeconomische instellingen.

Koloniseeren het

overheerschend

ook

en

aard:

een

volk

slechts zulk een bezitting,

bodem en klimaat vindt, die passen

dan nog alleen onder beding, dat

king voorhanden

Zoo Engeland

zij,

in

er

Amerika en

Zoo wij

Australië.

van

als het zedelijk besef

plicht en

zijn

genoegzame overbevol-

eertijds

leve.

aan de Kaap.

wordt eerst

niet- verwant volk

eindelijk over een ons

waar

bij

en de geest van avontuur in deze overbevolking

Voogdij voeren mogelijk,

men

daarentegen kan

van verantwoordelijkheid aan

den Rechter óók der natiën opwaakt, en uit dit besef de gegevens geboren

waarzonder de volvoering van zulk een moeitevolle en vaak ver-

worden,

drietelijke taak, schier

§ 251.

Geen

Van deze

ondenkbaar

exploitatie

drie

noch kolonisatie, maar

nu,

stelsels

is.

is

het

eerste

in

voog-dij.

zich

zelf geoordeeld; het

tweede voor het grooter deel onzer Koloniën niet toe te passen; en dunkt derde

het

alleen

overeenstemming

ons in

met de roeping eener

zijn

te

Christen natie.

Exploiteeren mag heb

verbiedt

gen,

alleen

niet

evenmin,

ander volk

buurman

dat

stelen

te leven.

Dat

is

als ik recht

zonde tegen het

en

rooven,

hetwelk de overheid

„God straft,

noemt óók dieverije alle looze stukken en aanslawaarmede wij onzes naasten goed denken aan ons te Hij

brengen." En schier onder zwaarder teeren

mische

van

sonen

een

ander

instellingen.

bezondigen „in

king over profijt

een

Rijk

gebod; volgens de schoone uitlegging van den Heidelberger:

achtste

maar

ons

den akker van mijn

van

van

volk,

Immers,

door dat

dwang aan is

aan dezelfde schuld, die slavernij zijn zijn

houden" noemt,

persoon arbeid

te

nog valt het zijdelings

oordeel

doen

aan

zijn

oecono-

geheel een natie opzichte van enkele per-

zich tegenover

men d.

i.

ten

aan een ander de

ontnemen en hem

afsta

te

exploi-

aan ons.

vrije beschik-

noodzaken dat

hij

het

Stelt dus reeds „slavernij," op

den

te

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen