Het Calvinisme - pagina 108

HET CALVINISME EN DE WETENSCHAP

104

hiermede

dat in de Grieksch-Romeinsche wereld aanvankelijk kosmische wetenschap ontlook; dat in de middeneeuwen de kosmos achter den horizont wegdook, om aller aandacht vrij te laten voor het vergezicht van het toekomende leven; en dat juist het Calvinisme

weer tot juiste waardeering ook van het kosmische leven geleid heeft. Dit wordt niet gezegd om de classiciteit ten koste van de middeneeuwen te verheffen. Als de keuze gesteld wordt tusschen den schoonen kosmischen zin van Griekenland met zijn blindheid voor het eeuwige, en de middeneeuwen met haar blindheid voor het kosmische, doch met haar mystieke liefde voor den Christus Gods, dan looft elk kind van God op zijn sterfbed èn Bernard van Clairvaux èn Thomas den Aquinaat hoog boven Heraclitus en Aristoteles. De pelgrim die deze wereld doorwandelt, zonder zich om haar behoud en lot te bekreunen, is altoos idealer figuur dan het Grieksche wereldkind dat

in

Venus-dienst

religie,

in

Bacchus-dienst de eere des levens

zoekt, en zich vleit in heroënaanbidding, zich

en

vereering,

verstand,

als

schatting

van

zich

zou

den

wegwerpt

in hetaeren-

Alle misde classieke wereld overschatten, bij onderhemelschen glans, die door alle nevelen der

ten slotte verdierlijkt in paederastie.

ik

middeneeuwen heenspeelde, zij dus afgesneden. Maar wat ik desniettemin beweer en handhaaf is dat de ééne Aristoteles meer van den kosmos verstaan heeft, dan alle kerkvaders saam; dat onder den Islam op Bagdads scholen beter kosmische wetenschap bloeide dan in Europa's dom- en kloosterscholen; dat eerst door het terugvinden van Aristoteles weer ernstige kosmische studie opwaakte, maar zonder ook zoo nog lot degelijke uitkomst te leiden; en dat eerst, dank zij het Calvinistisch beginsel, om steeds van het Kruis op de Schepping terug te gaan, en nader, dank zij het Calvinistisch leerstuk van de Algemeene genade, het breede kosmische erf weer voor de wetenschap ontsloten werd; maar nu beschenen door die Zonne der gerechtigheid, van wien de Schrift getuigt, dat „in Hem alle

schatten

we dan

én

der wijsheid en der kennisse verborgen zijn". bij

Staan

dat algemeene beginsel van het Calvinisme én

dogma van de gemeene gratie afzonderlijk stil. De Christelijke religie is, gelijk ieder toestemt, in strekking Soteriologisch. Wat moet ik doen om zalig

bij

dit

is is

haar hoofdte

worden?

de angstige vraag, die ze vóór alle ding beantwoordt. Die vraag onverstaanbaar voor een iegelijk, die weigert het heden uit het

eeuwige

te

bezien en die zich deze aarde gereedelijk denken kan,

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen