Het Calvinisme - pagina 86

HET CALVINISME EN DE STAATKUNDE

82 en het

mechanisch

Dit

te regelen.

is

de Staatsalmacht. Maar ook

anderzijds poogt het maatschappeiiji< leven steeds zich het overheids-

de schouders te werpen, gelijk dit streven nu weer culmineert in de sociaal-democratie en het anarchisme, beide niets anders bedoelende dan dat de mechanische gezagsinstelling geheel wegvalle. Afgezien echter van deze beide uitersten, was elk gezond

gezag van

volks- en staatsieven steeds de historische uitkomst van de worsteling is in het dusgenaamde werd beider wederzijdsche constitutioneele staatsrecht dat gepoogd verhouding op vaster voet te regelen. In die worsteling nu nam voor het eerst het Calvinisme positie. Zoo hoog als het de van God ingestelde magistrale autoriteit eerde, even hoog verhief het de van God, krachtens scheppingsordinantie, in de maatschappelijke kringen

tusschen

machten,

beide

deze

en

het

gelegde souvereiniteit. Het eischte voor beide zelfstandigheid in eigen kring; en regeling van beider verhouding in de wet En het is door dien gestrengen

eisch

dat het Calvinisme gezegd

mag worden

het

grondgedachte te hebben gegenereerd. Het getuigenis der historie is dan ook onwraakbaar, dat niet in de Roomsche noch ook in de Luthersche staten, maar in de constitutioneele

staatsrecht

uit

volken met Calvinistisch type, en het best

tot bloei

Grondslag

Gods waar eenerzijds

is

dit constitutioneele staatsrecht het eerst

kwam.

hier derhalve de grondgedachte, dat de souvereiniteit

ze op in

zijn

de

menschen nederdaalt, zich gezagssfeer

van

den

splitst in

gezagssfeer van de maatschappelijke levenskringen, en

inwonend gezag souverein Toch mag hier niet voorbij

twee sferen,

Staat en anderzijds in de d.w.z. alleen

dat in beide

God

boven zich

sferen het

is,

heeft.

gezien, dat de aard van deze

de gezagssfeer van uitwendig met den sterken arm;

souvereiniteit in beide sferen niet dezelfde

is.

In

den Staat dwingt ze mechanisch, d.i. in de gezagssfeer van het maatschappelijk leven dwingt ze organisch, En terwijl beide alzoo met d.i. door moreel en inherent overwicht. een eigen karakter tegen elkander overstaan, vertoont het huisgezin vermenging van beide. Goede ouders heerschen moreel,

alleen een

—

Het mechanisch maar handhaven ook in het uiterste geval de tucht. dwingende gezag der Overheid eischt hier geen verdere toelichting, wel het organisch-sociale gezag. Het duidelijkst ontwaart men het heerschappij voerend karakter van dit organisch-sociale gezag op het erf der wetenschap. In het voorbericht voor een uitgave van Lombardus Sententice en van Thomas Aquinas' Summa Theologica,

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen