Het Calvinisme - pagina 178

HET CALVINISME EN DE TOEKOMST

174

mystiek verwarmd en practisch

uw

persoonlijk geloof

openbarend,

terug te gaan op dat keerpunt in de geschiedenis, waaraan de ontwikkeling der menschheid toekwam in het Protestantisme. Dit nu

met teruggaan op het Calvinisme gelijk. Keuze is hier niet. Het Socianisme stierf roemloos weg; het Anabaptisme is in wild revo-

staat

ondergegaan Luther werkte zijn grondgedachte niet uit; en Protestantisme, zonder nadere onderscheiding, is óf een puur negatief begrip zonder inhoud óf een kameleontische naam lutionair bedrijf

;

de loochenaars van den Christus zich meê sieren. En Calvinisme kan gezegd worden dat het, de lijn der van het alleen Hervorming consequent en logisch doortrekkend, kerken gesticht, staten gebouwd, op de maatschappij zijn stempel gedrukt heeft, en aldus in den vollen zin des woords een eigen wereld vangedachten voor heel het menschelijk leven ontsloten heeft. Ge moet dus óf met de wereldbeschouwing van het Modernisme meê afglijden, en dan is uw Christendom weg; óf ge moet zelf een eigen wereldbeschouwing construeeren, die boven het Calvinisme uitgaat, wat dusver niemand deed; óf wel ge hebt de vergeten grondlijnen van het Calvinisme weer op te zoeken, en die door te trekken naar den eisch van ons thans zooveel rijker ontwikkeld leven. Dat ik het Lutheranisme daarbij niet onderschat, weet ge, maar tot drie malen reeds heeft Duitschlands tegenwoordige keizer getoond, hoe verkeerd ook nu nog de schijnbaar kleine fouten van Luther nawerken. Luther liet zich verleiden om den landsvorst als hoofd der landskerk te huldigen, en wat kregen we in verband hiermee thans van Duitschlands zoo genialen keizer te hooren? Eerst dat hij den Christen-democraat Stöcker in ongenade liet vallen en hem de poort van zijn hof wees, enkel omdat deze moedige kampvechter voor de vrijheid der kerk ook maar den wensch had durven uiten, dat de keizer van zijn

waar

zelfs

hoog episcopaat afstand mocht doen. Toen, dat

bij

de uitzending

van het Duitsche eskader naar China, aan prins Hendrik werd bevolen naar het verre Oosten het „keizerlijk Evangelie" te brengen. getrouwen tot plichtsbetrachting opriep, voor God en zijn Christus, maar voor God en den grooten keizer hadden te verschijnen. Al sterker inmenging dus van het Caesarisme tot in het hart der Christelijke Religie. En daarom het zijn geen splinterige nietigheden, het zijn veeleer beginselen van verre strekking, waarvoor onze Gereformeerde vaderen in de eeuw der Reformatie gestreden hebben. Van repristinatie ben

En nu onlangs

dat

hij

zijn

omdat ze na hun dood,

niet

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen