Het Calvinisme - pagina 87

HET CALVINISME EN DE STAATKUNDE

83

schreef de geleerde Thomist: „Lombardus' werk heeft honderd

vijftig

hem heeft Thomas Summa geheel Europa geregeerd (totam Europam rexit) gedurende vijf volle eeuwen en alle na hem komende theologen geteeld."^) jaren geheerscht en

Geef nu toe dat dat hier tot

Thomas

voortgebracht, en na

dit al te fier

uiting

komt,

gesproken

onberispelijk

is,

toch

De

juist.

is

het denkbeeld,

heerschappij van

en Plato, van Lombardus en Thomas, van van Kant en Darwin bestrijkt voor elk hunner een veld van eeuwen. Genie is souyereine macht, vormt school, grijpt met onweerstaanbaar overwicht de geesten aan en oefent onmetelijken invloed op de geheele gestalte van het menschelijk leven. Die souvereiniteit nu van het genie is gave Gods, bij zijne gratie alleen bezeten, is aan niemand onderworpen en alleen verantwoordelijk aan

mannen

als Aristoteles

Luther en

Hem, ziet

Calvijn,

die dit

geniale overwicht schonk.

ge hetzelfde verschijnsel.

—

Op

het terrein der kunst

Elk geniaal kunstenaar

is

priester

den tempel der kunst, niet bij erfrecht noch bij aanstelling, maar uitsluitend bij de gratie Gods. En ook deze virtuosen leggen gezag op, onderwerpen zich aan niemand, maar heerschen over allen, en tenslotte buigt een ieder voor het overwicht van hun kunstgave. Van de souvereine macht der persoonlijkheid dient hetzelfde beleden te worden. Persoonsgelijkheid is er niet. Er zijn zwakke, enghartige personen, met geen breeder vlerkgewip dan de huismusch, maar er zijn ook sterke, breede imponeerende karakters met den vleugelslag van den adelaar. Onder die laatsten vindt ge er dan weer enkelen met koninklijk karakter, en deze heerschen in hun kring, onverschillig of men voor hen wijkt of hen tegenstaat, bij tegenstand meest nog te krachtiger. En geheel datzelfde proces nu gaat op alle terreinen des levens door. Op het ambacht, in de fabriek, op de beurs, in den handel, bij de scheepvaart, op het terrein der weldadigheid en der menschenliefde. Telkens blijkt de een machtiger dan de andere te zijn, door zijn persoon, door zijn talent, door de omstandigheden. Overal is er heerschappij, maar eene heerschappij, die organisch werkt; niet krachtens staatsinvestituur, maar uit de souvereiniteit van het leven. Hiermede in verband, en op geheel denzelfden grond van organische meerderheid, vestigt zich, naast deze persoonlijke souvereiniteit, de souvereiniteit van den kring. De universiteit bezit wetenschappelijke in

—

')

Editie van

Migne

te Parijs 1841

Tomé

I

praef.

1.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen