"Ons program" - pagina 351

's

335

RIJKS BEZIT OVER ZEE.

dwingen was van Java's oeconomisch leven naar de eischen van een aan dit

leven volstrekt vreemdsoortig belang.

wekt

dieper tegenzin nog

En

gebrouwen.

ziet, er door

verdubbelde,

stelsel

slechts

of

blijve hierbij onbeslist,

tijdelijk

Engelsche

won

werking

meer

zegt,

toenam

in

Maar dan vragen we nóg, of

in welvaren.

verschijnsel

hetzelfde

niet

fabrieksdistricten

cijfer

van

dit

uitkwam,

voor het oogenbhk aan, dat metterdaad

Java's inwonerental wies, en, wat nog

en

de

betere telling op dubbel

bij

we nemen

en

onder

metterdaad

bevolking

Java's

hoeverre

In

kwaad

men op het

dit stelsel, indien

arbeidzaamheid

men

b.v, in

de

waarnam, en

of

iemand deswege den droeven moed zal hebben, het fabrieksleven als een zegen voor de bevolking te loven. En te minder nog staan we den conservatieven toe, hierop te pleiten, wijl hun beste en vroedste mannen

om

het er opzettelijk op toelegden,

Javaan in te prenten; ook

het „zóó gewonnen, zóó geronnen," den

verdween het karig plantloon

in de amfioen.

Vervolff.

§ 255.

En

al

terwijl

alzoo

hooggeroemde voordeel van

het

dit stelsel

ons uiterst

twijfelachtig dunkt, staat er tegenover:

het

dat

1.

in onze

de knevelarij

dat

2.

den natuurlijken

ontwikkelingsgang van het nationale leven

Koloniën voor lange jaren onherstelbaar bedierf;

van den minderen

man

door zijn meerdere en zijn

hoofden er door aangemoedigd en gesteund werd; dat de Oost-Indische ambtenaarswereld tot de onnatuurlijke vermenging

3.

gekomen van eensdeels gezag

is

onderneming

eener industrieele

uit

te oefenen

en anderdeels opzichters

wat op

hoogst schadelijke wijze

zijn;

te

aan het plichtsbesef afbreuk deed en geldzucht en egoïsme deed insluipen Europeesche Kolonie;

in onze

dat ons koloniaal beheer, door in een commercieele firma te ontaarden,

4.

volslagen uit zijn voegen

in de

en

geraakt;

war raken; 6.

wat wel het

in stee

we

is

dat onze eigen rijksfinanciën, na een kunstmatigen bloei, thans hopeloos

5.

dat de consciëntie der natie vereeltte te

worden;

God aan onze Koloniën

goudroes allengs

Maar

is,

van veredeld

tegenover

§ 256.

ergste

te

volbrengen

hadden,

er in den

uitsleet.

Tweeslachtigheid van hieruit

en het besef van de roeping, die

lelde

niemand

af,

't

Liberale

stelsel.

dat derhalve de

liberale praktijken

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen