Het Calvinisme - pagina 127

HET CALVINISME EN DE WETENSCHAP wedergeborene en

den

niet-wedergeborene; en die twee

123

zijn niet

wat in het andere ontbreekt. De eene kent geen breuke en houdt daarom vast aan het normale, de ander ervoer breuke en omzetting, en heeft alzoo het besef van het abnormale met zijn bewustzijn zelf gegeven. Is nu zijn eigen bewustzijn het primum-verum waarvan elk man van wetenschap noodzakelijkerwijze uitgaat, en moet uitgaan, zoo volgt hieruit dat overeenstemming tusschen beiden niet kan gevonden worden, dat elke poging daartoe hetzelfde. In het eene

is,

vooruit met onvruchtbaarheid

is

geslagen, en dat beiden niet anders

kunnen noch als eerlijke mannen anders mogen, dan elk voor zich een wetenschap van heel den kosmos optrekken die past bij den grondslag die onwrikbaar vastligt in hun eigen zelfbewustzijn.

Ge

voelt aanstonds hoe radicaal en principieel deze Calvinistische

zoo ingewikkeld en anders licht verbijsterend wetenschap wordt niet onderschat of op zij probleem is. De gedrongen, maar voor heel den kosmos en voor elk deel van dien kosmos gepostuleerd. De eisch wordt gehandhaafd, dat uw wetenschap één geheel vorme. En het verschil tusschen de wetenschap der Normalisten en der Abnormalisten wordt niet gefundeerd op eenig uiteenloopend resultaat van onderzoek, maar op het onloochenbaar verschil, dat het zelfbewustzijn des eenen van dat des anderen onderscheidt. Wat verdedigd wordt is alleen de vrije wetenschap tegenover haar tyrannieke tweeling-zuster. De Normalist poogt ons geweld aan te doen tot in ons eigen bewustzijn. Hij houdt ons voor dat ons zelfbewustzijn aan het zijne gelijkvormig moet wezen, en dat wat er anders en meer in het onze is, zichzelf oordeelt als zelfbedrog. Met andere woorden, juist wat ons, in ons zelfbewustzijn, het hoogst en het heiligst is, en waarvoor ons nooit eindigende dank aan onzen God uitdezielontvloeit; dat wat ons kostelijker en zekerder is dan ons leven, wil de Normalist ons ontrooven en leugen in onze eigene ziel heeten. En daartegen nu waakt met koninklijke fierheid het geloofsbewustzijn en de verontwaardiging in ons eigen hart op. Laat men ons in de wereld achteruitzetten en benauwen, maar voor het minst in het heiligdom van ons hart zullen we ons door geen ander de wet laten voorschrijven. De vrijheid van den Normalist, om uit de praemisse van zijn eigen bewustzijn een wel ineensluitende wetenschap op te bouwen, zullen wij niet aanranden, maar ons recht en onze vrijheid om desgelijks te doen, zullen we, als het moet ten koste van eiken prijs, verdedigen. oplossing van

het

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen