Het Calvinisme - pagina 27

HET CALVINISME Het

sloten.

de

Alva,

is

IN

aristocraat,

DE HISTORIE

23

die door zijn bloedig bedrijf,

het welig opschieten van den democratischen geest bevorderd heeft.

Mensch en mensch, voor wat het volstrekt menschelijke aanging, op voet van gelijkheid naast elkander te hebben geplaatst, is de onvergankelijke eere, die aan het Calvinisme niet kan beworden. Maar hierin verschilde het van de gelijkheidsutopiën der Fransche Revolutie, dat het in Parijs was alle saam tegen God, hier allen saam voor God neergeknield en brandende voor zijn eere.

altoos twist

:

De derde grondverhouding, beslist

Er

de verhouding waarin ge u tegenover de wereld

is

zijn

die over de opvatting van het leven

toch,

plaatst.

hoofdmomenten, waarmede ge de mensch en de wereld. Na gezien te

ik aangaf, drie

gelijk

komt: God, wat betrekking het Calvinisme u tot God en tot den mensch plaatst, komt thans derhalve de derde en laatste grondverhouding aan de orde, uw positie tegenover de wereld om u heen. Ik laat het Paganisme en Islamisme hier rusten, overmits voor die beide levensvormen de antithese tusschen mensch en wereld een te algemeene en te uiteenloopende was, om zonder breeder bespreking in helder licht te kunnen geplaatst worden, en zelfs dan nog voor de toelichting van het Calvinisme doelloos zou zijn. In het algemeen kan gezegd dat het Paganisme de wereld overschat en deels haar in

aanraking

hebben,

ducht,

in

deels

er

zich

in

verliest,

de wereld onderschai, met door te grijpen naar de paradijs. Maar voor ons Christelijk Europa toch en

haar

en dat het Islamisme omgekeerd en over haar triomfeert

zijn spel drijft

gephantaseerde

wereld

van

een

zinlijk

doel leidt ons dit niet verder.

Voor het straks voor het Christelijk Amerika nam de antithese tusschen mensch en wereld, den engeren vorm aan van de tegenstelling tusschen die wereld en den C/zm/enmensch. De overlevering der Middeleeuwen noodzaakte hiertoe. Onder Romes hiërarchie waren Kerk en wereld tegenover elkander komen te staan,

als

vloek

lag.

de erve die gewijd was, en de erve die nog onder den buiten de Kerk bleef was in de macht der demonen,

Wat

en het exorcisme bande die demonische macht uit al wat onder de hoede, den invloed, en de inspiratie der Kerk kwam. In een Christenland moest daarom heel het maatschappelijk leven onder de vleugelen der Kerk schuilen. De overheid moest gezalfd en confessioneel ge-

bonden

zijn,

kunst

en

wetenschap onder kerkelijke bezieling en

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen