De overheid - pagina 361

De magistraUi tamquam

§11. terug

om

gotha

te leeren

daardoor nog des

De moreele

Deze gebod

rijken schat

van het kruis van Gol-

heeft het ceremonieele dus niets te

maken.

geboden..

niet

zijn

den

343

kennen.

Met de rechtsorde 20.

te beter

ministro Dei.

wisselend,

maar constant en duurzaam,

moreel

elk zuiver

heeft eene blijvende beteekenis en wel deze, dat in het moreele

niets anders

wordt uitgedrukt dan wat

in

tengevolge van de zonde en de verduistering van het zedelijk besef

is

gebod

Maar

de lex naturae gegeven was.

de kennis

van de lex naturae veelszins uitgesleten en onzeker geworden. De moreele wet nu haalt de lex naturae onder het Oude Verbond weer op en stelt ze vast.

Maar door geen enkele moreele wet komt 30.

er iets bij de lex naturae

bij.

Er blijven dus nog over de leges politicae, die op de rechtsbedeeling en

rechtsorde betrekking hebben.

Vraagt

men

nu,

op welke wijze men daarmede

allereerst vast, dat er niet

een principe

uit

is

afgeleid,

waarin

werk moet gaan, dan

niet

is,

sta

die niet

een beginsel tot openbaring komt; maar

nudum principium moet opgevat worden, een bepaalden vorm is ingekleed. Nu moet men door

ook, dat er niet één bepaling

omdat

te

één van die geboden of rechtsregelingen

elk principium in

is,

die als

de logische operatie van abstractie den vorm van het principium abstraheeren

om

Zoodra die logische operatie van abstractie tot stand gebracht en het principium gevonden is, komt men tot eene duurzame en

het principium te vinden. is

blijvende

ordinantie

Gods,

die

als

zoodanig geldend

is

voor

alle

eeuwen en

volkeren.

wat aan de Joden geboden wordt, vraagt Junius naar wat hun als Wat den Joden in hunne bepaalde qualiteiten geboden wordt, hebben zij niet met ons gemeen, wat daarentegen Bij

al

creaturae en wat als Judaei geboden wordt.

menschen bevolen wordt, nobis cum iis commune est. Wat den Joden Joden geboden wordt, blijft voor hunne rekening, maar wat hun als mensch wordt geboden, moet voor ons eenen anderen vorm aannemen. Zoo ontstaat b. v. de vraag, wat aan hen als menschen geboden werd in hun

als

als

verhouding

tot

hun land stond

den bodem en hun medebewoners, tot

de regentijden,

tot

bij

de verhouding, waarin

de bijwoners, slaven en

omstandigheden en gelegenheden. Doch

dit is regel,

moet abstraheeren, totdat men den mensch

tot

de particuliere

dat men, wat de personen

bij de omstandigheden moet men abstraheeren, totdat men de algemeen menschelijke toestanden krijgt en wat het object betreft, totdat alle bijzondere qualiteiten verdwenen zijn en

betreft,

de zuivere verhouding van hen

humanum uitkomt. Men mag niet zeggen

als

mensch

heeft

;

tot het object als

enkele bepalingen over te

nudum objectum

nemen en de andere onge-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen