Het Calvinisme - pagina 90

HET CALVINISME EN DE STAATKUNDE

86

openbaart zich thans

organisatie

handel

en

nijverheid,

tot uit Frankrijk zijn

en

niet

opnieuw

tot

in

de kringen van

het minst van den arbeid, en zelfs

stemmen opgegaan, om het stemrecht

zich aan

deze organisatiën te laten aansluiten. Ik voor mij zou dit, mits niet eenzijdig, laat staan uitsluitend, toegepast, toejuichen,

maar het

zijn

deze zwenkingen, die mij hier mogen ophouden. Hoofddoel van mijn betoog was u aan te toonen, hoe het Calvinisme door een van God ontvangen recht en souverein gezag ook in de sociale niet

handhaven, protest indient tegen de almacht van tegen de afschuwelijke voorstelling alsof er geen recht boven en buiten de geldende wet zou bestaan, en protest evenzoo tegen de hooghartigheid van het absolutisme dat geen levenssferen

den

te

Staat, protest

grondwettelijke Alle

drie

rechten

kent

dan

als uitvloeisel

van vorstengunst.

deze voorstellingen, die door het opkomend Pantheïsme

gevoed worden, zijn de dood voor onze burgerCalvinisme komt de eere toe, tegen dezen absolutistischen stroom een dam te hebben opgeworpen, niet door een beroep op volksgeweld, noch op waan van menschelijke hoogheid, maar door die rechten en vrijheden der burgermaatschappij te hebben afgeleid uit dezelfde Bron, waaruit het hoog gezag der Overheid vloeit, t. w. uit de absolute souvereiniteit Gods. Uit die ééne Bron in God vloeit de souvereiniteit in eigen kring, voor het huisgezin en voor elke sociale levenssfeer, even rechtstreeks als de overhoogheid van het Staatsgezag. Daarom hebben beide zich met elkander te verstaan, en beide staan onder de even heilige verplichting, om hun souverein gezag te handhaven en aan de majesteit Gods dienstbaar te maken. Een volk dat het gezinsrecht of een universiteit die het recht der wetenschap veil biedt aan overheidsinmenging, staat even schuldig voor God, als een natie die zich aan het overheidsrecht vergrijpt. En zoo is de strijd voor de vrijheid niet slechts voor geoorloofd verklaard, maar zelfs tot plicht gesteld voor een ieder in zijn kring, niet door, gelijk in de Fransche revolutie. God opzij te zetten en den mensch in den troon der Almacht te plaatsen, maar juist door alle mensch, den magistraat incluis, diep eerbiedig te doen buigen voor de majesteit van den almachtigen God.

weer zoo vrijheid,

gevaarlijk

en

aan

het

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen