Het Calvinisme - pagina 151

;

HET CALVINISME EN DE KUNST Welnu, hiermede

in

147

overeenstemming, en op grond zoo van het is het Calvinisme tot de

getuigenis der Schrift als van de Historie,

gekomen, dat de ongeloovige volken wel buitenstaan, waar het Heiligdom zich ontsluit, maar dat ze niettemin hun eigen beteekenis in de Historie hebben, dat ze een eigen roeping van Godswege ontvingen, en dat ook hun bestaan als noodzakelijk opgenomen is in het wereldplan. Voor elke uiting van menschelijk erkentenis

leven

kingen,

noodig invloed

op het vangen.

eigen aanleg in bloed en afstamming, er zijn schik-

een

is

ook van lot en gebeurtenis noodig, omgeving van de natuur en een eigen zelfs een eigen van het klimaat. Dit alles was dan ook bij Israël aangelegd heilig pand dat het in de Goddelijke openbaring zou ontMaar was alzoo Israël uitverkoren voor de Religie en den schikkingen

eigen

van het Godsrijk, dit belette in het minst niet dat het Grieksche volk door God was uitverkoren voor het wijsgeerig leven en de kunstopenbaring, en dat evenzoo de Romeinen van God uitverkoren waren, om ons een klassieke ontwikkeling te geven op het gebied van het recht en den staat. Ook het kunstleven heeft zijn voorloopige ontwikkeling en zijn latere ontplooiing, maar om triomf

te krachtiger te

kunnen opbloeien moest het ook

zijn centrale ont-

brengen, om de onveranderlijke ontdekken van haar ideëel bestaan. Tot zulk een zelfopenbaring komt zulk een verschijning in het leven slechts éénmaal, en is die openbaring gevonden, dan blijft deze klassiek, toongevend en voor altoos heerschend, en moge de verdere kunst-

wikkeling

tot helder zelfbewustzijn

grondslagen

al nieuwer vormen en rijker materie zoeken, in de oorspronkelijke vinding onveranderlijk. Zoo kon alleen, maar zoo moest het Calvinisme erkennen dat het

ontwikkeling het

wezen

te

dan

blijft

dus niet Grieksche volk het primordiale kunstvolk bij Godes gratie was geweest, dat de kunst, juist dank zij die klassieke ontwikkeling, een zelfstandige uiting van ons menschelijk leven was gebleken en dat ze dus wel óók de Religie in zich op had te nemen, maar dat ze daarom nog volstrekt niet, in afhankelijken zin, op den kerkdijken stam, of wilt ge op den stam des geloofs, mocht worden geënt. De Renaissance als terugkeer van de kunst naar haar weer ontdekte grondlijnen deed zich uit dien hoofde aan het Calvinisme voor, niet als een zondig, maar als een van God verordend streven, dat het niet bloot toevallig, maar welbewust en opzettelijk in de hand heeft gewerkt. Er is dus geen sprake van dat het Calvinisme, alleen als onge-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen