Het Calvinisme - pagina 81

HET CALVINISME EN DE STAATKUNDE

77

niemand heugenis heeft, gesloten contrat social. De uitkomst toonde dan ook hoe Nederlands opstand, Engelands „glorious revolution", en uw opstand tegen Engeland de vrijheid in eere brachten, terwijl de Fransche revolutie tot geen ander resultaat leidde dan dat de vrijheid gekluisterd werd in de boeien van Staatsalmacht. Metterdaad geen land kende ooit droever staatshistorie dan Frankrijk in onze 19de eeuw.

Met dien waan der op

fictie

het geleerde Duitschland dan

gebroken.

gegronde Volkssouvereiniteit heeft

ook reeds sinds De Savigny en Niebuhr

De door hen

gestichte Historische school heeft de van 1789 op de kaak gesteld. Elk kenner der Historie lacht er thans om. Alleen maar wat men er voor in plaats stelde, bracht ons nog verder van de wijs. Niet volkssouvereiniteit, neen Sfaatssouvereinifeit zou het nu zijn, een product van Duitschlands philosophisch pantheïsme. In de realiteit belichamen zich ideeën, en onder alle de verbindingen van mensch en mensch was de Staatsidee de hoogste, de rijkste, de volkomenste. Zoo werd de Staat een mystiek begrip. De Staat was een geheimzinnig wezen, met een schuilend ik, met een zich ontwikkelend Siaaisbewustzijn, met een zich sterkenden Staatsiv//, door een langzaam proces zich bewegende naar een hoogste Siaaisdoel. Het volk werd alzoo niet gelijk bij Rousseau, genomen als de optelsom der individuen. Zeer terecht zag men het in; een volk is geen aggregaat, maar een organisch geheel. Dat organisme nu had zijn organische geledingen. Die kwamen historisch allengs uit. Door deze organen werkt de Staatswil, en voor dien Staatswil had alles te bukken. aprioristische

fictie

Deze Staatswil was oppermachtig, was souverein. Die souvereine Staatswil kon zich in een republiek, kon zich in een koningschap, kon zich in een Caesar, kon zich in een Aziatisch despoot, kon zich in een tirannie als van Philips van Spanje, of in een

Napoleon

Dat

waren

dictator

vormen waarin de ééne Staatsidee zich belichaamde, stadiën van doorgang in het nooit eindigend proces. Maar in wat vorm dit mystieke wezen van den Staat zich ook openbaarde, de idee bleef oppermachtig, de Staat als

deed

zijn

uiten.

alles

slechts

souvereiniteit kortweg gelden, en te zwichten voor deze

Staatsapotheose bleef de steen der wijzen voor elk

Staats//üf.

— Zoo

God, waartoe de verdrukte zich geen ander recht dan het immanente recht, dat in de wet beschreven werd. De wet is recht, niet omdat haar inhoud aan vervalt

transcendent

elk

opheft. Er

is

recht

in

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen