Het Calvinisme - pagina 124

HET CALVINISME EN DE WETENSCHAP

120

zonder dat onze tegenstanders principieel konden optreden. Met het wegsterven der oud-Heidensche en het opkomen der Christelijke wereldbeschouwing, staat het al spoedig in de algemeene overtuiging vast,

dat

alle

ding

ontstaan

is

door de schepping Gods, dat de

soorten van wezens aan afzonderlijke schepping hun ontstaan danken,

en dat onder deze wezens-soorten de mensch als beelddrager Gods geschapen is in oorspronkelijke gerechtigheid dat de inkomende zonde deze oorspronkelijke harmonie der schepping verbroken heeft, en dat tot herstel van dat abnormale, d. i. tot herschepping, alsnu de abnormale middelen intraden van wedergeboorte, van den Christus en van de Heilige Schrift. Natuurlijk waren er, alle eeuwen door, in grooten getale zelfs, spotters, die met deze feiten den draak staken, en onverschilligen, die er zich niet om bekreunden; maar de zeer enkelen, die wetenschappelijk deze algemeene overtuiging bestreden, telt ge voor zes eeuwen tegelijk op uw vingers. De Renaissance deed ongetwijfeld een ongeloovige strooming opkomen, die zelfs tot het Vaticaan doordrong, en het Humanisme wekte geestdrift voor Grieksch-Romeinsche idealen; maar al dient erkend dat na de middeneeuwen het principieel verzet der Normalisten een aanvang neemt, toch blijft het een feit, dat de breede heir;

der philologen, juristen, medici en physici nog eeuwen daarna de grondstukken der aloude overtuiging onaangetast laten.

scharen Eerst

in

de

vorige

eeuw

heeft de tegenstand zich uit

den omtrek

naar het middenpunt teruggetrokken en maakte de nieuwere philo-

sophie

zich

op,

om

de

grondstellingen

der

Christelijke

levens-

beschouwing voor onhoudbaar te verklaren. Zoo eerst raakten de Normalisten tot het vermoeden eerst, toen tot het bewustzijn van hun principieele tegenstelling. Alle denkbare positie, die men bij dit verzet tegen de dusver gangbare overtuiging kon innemen, werd toen

in een eigen philosophisch stelsel ontwikkeld, hoe ook uiteenloopend, in hun loochening van het

beurtelings

stelsels

die,

abnormale volledig overeenstemden. En toen deze wijsgeerige

stelsels

zich van de overtuiging in de toongevende kringen hadden meester

gemaakt,

heeft

straks

elke afzonderlijke wetenschap zich beijverd,

om op juridisch, medisch, natuurkundig en geschiedkundig terrein, de hypothese van het eindeloos normaal verloop aller dingen als uitgangspunt van alle onderzoek te aanvaarden. Een oogenblik schrikte de publieke opinie toen op, maar overmits de massa geen persoonlijk geloof bezat,

was

die eerste huivering slechts van korten

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen