"Ons program" - pagina 148

VOLKSINVLOED.

132

een Kamerlid, dat weinig sprak, maar dan toch door te stemmen van

zelfs

meening had doen

zijn

Maar

men

als

stond tegenover een „nieuw man"; een aan het volk onbe-

kenden candidaat;

die

van den politieken dus

nog

dan,

'77

in

bevonden,

nog nooit

meening had uiteengezet; en van

strijd zijn

het

bleek-

weigerde

en

zij,

woorden over het hoofdpunt

in duidelijke

onderstellen mocht, maar

goeds

alles

blijken, ging vrij door.

Delft,

te

toch eigenlijk

onze

is

v^ien

men

niets wist;

—

partij steeds onverbiddelijk

waar verklaring geweigerd werd,

zelfs

aan een

overigens uitmuntend geleerde haar steun.

Zoo streng

hield

ze

en gekozene"

vast,

dat

aarzelde

erkennen,

te

zelfs

dien

prijsgeven

band tusschen kiezers

„zedelijken

met Mr. Groen van

ze

dat

aan

van

Prinsterer geen oogenbhk

band een

dezen

„doorsnij-

den zijn zou van de zenuw van het constitutioneele staatslev en." § 91.

Zedelijke band tusschen souver ein en natie.

En vraagt men nu

waarom en op wat gronden we

ten slotte,

aldus oor-

deelen, dan luidt ons antwoord kort en bondig: wijl zonder dien zedelijken

band elke samenhang ontbreekt tusschen het politieke leven

in de regee-

ringskringen en het nationale leven in den boezem des volks.

Er

is,

we geven

samenhang moet

zelf

niet

het

grif toe,

bestaat

noch bestaan kan.

Ons gouvernement

in Atjeh

weten wat het doet en kan het nationale leven der Atjehers Zoo vergaat het den Russen

tot uitdrukking brengen. rijkers in Bosnië,

schen in

een toestand denkbaar, waarin zulk een

Algerië.

in Polen,

niet

den Oosten-

den Pruisen in menige streek van den Elzas en den Fran-

Er

leeft

dan wel een streven

overwonnen volkeren, maar zoo verward, zoo

in

den boezem van deze

uit het

spoor geloopen, zoo

aan allen band van orde en regelmaat ontsprongen, dat de volkskringen en de regeeringskring cirkels

zijn,

die elkaar wel snijden, doch voorshands niet

dekken kunnen.

Maar wat ons

in

het

diepste

der

ziel

tegenstaat,

is,

dat

men

dezen

onbeholpen, primitieven en buitengewonen toestand toe wil passen op con-

geregeerde

stitutioneel juist

in

volken,

wier

goed georganiseerd

een

voorrecht,

verband

krachtens

de

constitutie,

tusschen volk en vorst bestaan

moet. In

de

zulke

landen toch gaat het niet aan, aan zekeren intelligenten kring

Staatsmanskunst

van het volk lijke

als

te eischen,

een

soort geïsoleerd monopolie over te laten, en

dat het zich uitsluitend

met

zijn sociale

en huise-

aangelegenheden zal bemoeien.

Veeleer

moet

integendeel

bij

elk

ontwikkeld

en

aanrijpend

volk

de

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen