Het Calvinisme - pagina 133

;

HET CALVINISME EN DE KUNST

129

und Gesang," niet te hoog aan, artistieker van aanleg dan Calvijn maar wat bewijst dit? Omdat Socrates zijn bobbeligen neus, wijl die zoo gemakicelijk den adem doorliet, als schoon roemde, en feitelijk allen zin voor het schoone miste, zult ge daarom aan het Hellenisme zijn lauweren op kunstgebied betwisten ? Verraden de geschriften van Johannes, van Petrus, van Paulus, van de drie pilaren der Christelijke kerk, ook maar met een enkel woord hoogschatting van het artistieke leven ? Ja, het zij met eerbied uitgesproken, is ook maar uit één enkel verhaal in de Evangeliën te bewijzen, dat Christus zelf voor kunst gepleit en om kunst geroepen heeft? En als ge op deze vragen, slag op slag ontkennend moet antwoorden, geeft u dit daarom het recht om te loochenen, dat het Christendom voor het kunstleven van zeldzaam hooge beteekenis is geweest? En zoo niet, wat hebt ge dan van de zijde der kunst het Calvinisme van Vandalisme te beschuldigen, omdat Calvijn persoonlijk voor kunst weinig gevoeld en over kunst weinig gehandeld heeft? En komt ge op den Beeldenstorm der Geuzen, moogt ge dan vergeten, hoe in de achtste eeuw te midden der Grieksche wereld de manlijke ernst van een Leo Isaurus nog heftiger iconoclasme in het leven riep, en volgt dan daaruit dat het Byzantinisme zonder beteekenis voor de kunst voorbijging ? Of wilt ge nog een ander tegenbewijs? Welnu, veel scherper nog dan óf Leo Isaurus in de achtste, óf Nederlands Geuzen in de zestiende eeuw, is Mahomed in zijn Khoran tegen alle beeld en beeldsgelijke opgetreden, en zult ge dan daarom zeggen dat de Alhambra te Grenada en de Alcazar te Sevilla geen wonderschoone voortbrengselen van bouwkunst zijn ? Neen, waarlijk, met zoo botte redeneering vordert men hier niet, en vergeten mag evenmin, dat wel kunstzin een algemeen menschelijk verschijnsel is, maar dat de ontwikkeling van dien kunstzin, in verband met volkstype, klimaat en woonstreek, hoogst ongelijk onder de volkeren verdeeld is. Wie gaat op IJsland kunstontwikkeling zoeken, en wie snuift ze niet, als ik mij zoo mag uitdrukken, te midden van de natuurweelde van de Levant ? Is het dan wonder, dat het Zuiden meer dan het Noorden van Europa den kunstzin in het gevlei kwam ? En als de historie u dan getuigt, hoe het Calvinisme vooral bij de Noordsche volken ingang vond, bewijst het dan iets tegen het Calvinisme, dat het bij volken met kouder klimaat en armer natuur niet het kunstleven van de Zuidelijke volken wist te Calvinisme

9

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen