Het Calvinisme - pagina 164

HET CALVINISME EN DE TOEKOMST

160

het eenig proefhoudend tegengif. Wat daarentegen ónze „Decadenz" zoo gevaarlijk van die twee vroegere perioden van inzinking onderscheidt, is juist dat thans bij de massa die ontvankelijkheid voor het Evangelie steeds minder, die walging tegen het Evangelie steeds sterker wordt. Men haalt de schouders over u op als ge nog voor den Christus om aanbidding durft vragen. „Voor kinderen en oude vrouwen, maar voor ons mannen niet !" geeft men u sarcastisch ten antwoord, en in toenemende mate voelt de toongevende klasse zich in steeds breeder kring aan de Christelijke Religie ontwassen. Hoe nu zijn we in dit moeras gekomen? Een vraag daarom van gewicht, omdat juiste diagnose onmisbaar is voor doeltreffende medicatie. En dan is de oorzaak van het kwaad in niets anders aan te wijzen dan in de geestelijke verbastering van

walging van

het

eind der vorige eeuw. Dat de kerken, ook die der Reformatie,

schuld

hieraan

ik niet. Vermoeid van de reformawaren ze ingeslapen, hadden blad en bloesem aan

hadden, ontken

torische worsteling,

haar takken laten verdorren, en

te

eenen male vergeten dat ze een

roeping ook voor de menschheid, een roeping voor heel ons menschelijk

dat

leven hadden.

op het

geesten

Doch hierop ga

laatst

der

vorige

plat, gelijkvloersch, in

ik niet dieper in,

en constateer alleen

eeuw de algemeene stemming der haar hart onedel en gemeen was ge-

worden. De met graagte verslonden litteratuur dier dagen is er het bewijs voor. Bij reactie daarentegen is toen van de deïstische en atheïstische wijsgeeren, eerst in Engeland, maar daarna vooral in Frankrijk

bij

monde

der Encyclopaedisten, de voorslag uitgegaan,

om

heel ons leven op een andere basis te zetten, de bestaande orde van

zaken onderstboven te keeren, en een nieuwe wereld in te richten op de onderstelling van den nog onbedorven natuurmensch. Die gedachte was heroïsch, ze vond weerklank, ze deed edele snaren in het hart en in de groote Revolutie van 1789 te Parijs begon ze zich Nu moet ge in deze machtige Revolutie, in deze omwenteling niet enkel van de staatsrechtelijke toestanden, maar veel meer nog van de gezindheden, denkbeelden en levensusantiën, trillen,

te verwerkelijken.

tweeërlei

bootste

element scherp onderscheiden. Van den éénen kant toch het Calvinisme na, maar van den anderen kant ging

ze

tegen het Calvinisme in. Ze brak, vergeet dit niet, een Roomsch land, dat eerst door den Bartholomeüsnacht en straks door de herroeping van het Edict van Nantes, het Calvinistisch element der Hugenoten had uitgemoord en uitgeworpen. ze

principieel

uit in

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen