Drie kleine vossen - pagina 27

INTELLECTUALISME.

23

eenzijdige verstandsrichting, d. i. het Intellectualisme, bevordert, thans vestigen we er de aandacht op, dat het ook zoo aanmerkelijk verschilt naar streek en persoon. Ons land is wel klein, en onze provinciën zijn niet zoovele in aantal, maar toch is het verschil tusschen streek en streek in ons kleine land lang niet gering.

Hetgeen te Appeltern onlangs voorviel, zou in menige andere provincie ondenkbaar zijn geweest; en met name de provinciën Gelderland en Zeeland zijn van oudsher geneigd tot gevoelsdweperij en mystiek. Holland en Friesland staan hier scherp tegenover. In deze beide provinciën heerscht nuchterder toon, en vindt het fanatisme niet zoo licht ingang. En niet alleen, dat men op die wijs ons land in kringen kan indeelen, zoodat in den éénen kring meer gevaar bestaat voor gevoelsoverdrijving, en in den anderen kring meer voor verstandelijke eenzijdigheid, — zelfs in elke provincie op zich zelf loopt de algemeene stemming der gemoederen nog

soms merkbaar

uiteen.

bood Walcheren altoos meer weerstand aan de eenzijdige mystiek dan Zuid-Beveland, en benoorden Zeeland was de stemming in Noord-Hohand aldoor veel nuchterder dan in Zuid-Holland. Die verschillen hebben hun oorsprong in het slag van menschen, dat deze streken oorspronkelijk bevolkt heeft. Saksen, Franken en Friezen zijn de drie groote stammen die hier voor eeuwen binnentogen, en deze drie stammen liepen in hun aard uiteen. Dat lag dan weer aan de stamvaders van zulke stammen. Van oudsher waren de Saksen aherwegen bekend om hun week gevoel en hun neiging naar het mystieke en sentimenteele. En het behoeft ons dus ook niet te verwonderen, dat de afstammelingen der Saksen hier te lande nu nog naar gelijke eenzijdigheid overhellen. Bij de Franken was dit van meet af anders, en heel anders ook bij de Friezen, die koeler, en zoo men wil meer teruggetrokken van aard, zich niet zoo licht door hun gevoel lieten raedeslepen, maar te meer bloot stonden voor het gevaar, om hun verstand of hun wil tot eenzijdige overIn

Zeeland

b.v.

heersching te laten komen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen