Drie kleine vossen - pagina 88

84

PRACTICISME.

ongeloof en radicalisme oversloegen. Maar als kerk herze wat ze eens verloren had, en op haar terrein bleef de Christelijke actie dan ook een schier uitsluitend kerkelijk karakter dragen. Maar zoo was het met de kerken der Hervorming niet gegaan. In de toongevende landen hadden zij getriomfeerd. De regeeringen dezer landen hadden een pohtiek huwelijk met haar gesloten. Van alle vervolging ontslagen, klommen ze welhaast op tot macht en heerschappij. in

won

En daarop nu waren

ze niet ingericht. Ze waren opgekomen hun oppositie tegen Rome, hadden ze haar beste energie verteerd. De levensvraag van het to be or no to be in dezen strijd, had hen verleid, zich nationaal in stee van oecumenisch in te richten. Haar onderlinge eenheid en saamhoorigheid kon niet meer tot uiting komen. Ze geraakten in diepe afhankelijkheid van het wereldlijk regiment. Denk slechts hoe hier te lande, na 1619, geen als strijdende kerken. In

Generale Synode meer kon gehouden worden. Zoo werden de nationale verschillen tot kerkelijke verschillen. Die verschillen tusschen de Protestantsche kerken onderling leidden tot een rusteloos, kleingeestig, dogmatisch steekspel. En toen ten slotte het half-geloof en het ongeloof ook in haar doordrong, misten ze én de geestelijke energie én de vrijheid, én de bekwame organisatie, om zich te weer te stellen en geestelijke macht te openbaren. Na 1648, toen de strijd voor de existentie in zegepraal eindigde, was haar oorspronkelijke kracht uitgeput, en bleek het Piëtisme onbekwaam, om het verval te stuiten. In dien aan de pohtieke macht gebonden staat en bij die dorheid van haar eigen geestelijk leven, boezemden ze geen eerbied meer in. Ze boden niets meer dat aantrok. Nu ja, wie kerkelijk meeleefde, leefde taai-saai met de kerk nog

mede. Maar alle geestelijke stuwkracht was weg. Het was een gemaniereerd en formalistisch leven geworden. En toen met de Fransche Ptevolutie een gansch andere geest door de natiën toog, dacht zelfs niemand er aan, bij deze Protestantsche kerken verweer en heil te zoeken. Als men dan ook leest, wat op het laatst der vorige eeuw van kerkelijke zijde in flauwhartigheid gezondigd is;

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen