Drie kleine vossen - pagina 82

78

PRACTICISME.

alsof het verstand afgedaan had. Integendeel ging ook onze kennis met reuzenschreden vooruit. Maar kennis was toch slechts middel; wetenschap deed nog alleen als instrument dienst. En 's menschen wonderlijke grootheid blonk dan eerst uit, als hij zijn toil voor zijn kennis spande, en zoo onze menschelijke energie op het hoogst wist te spannen. Die alles overheerschende gedachte van de macht en de energie van onzen wil is toen theoretisch door wijsgeeren tot een stelsel verheven, en dusdoende het wilsleven met volle, heldere bewustheid derwijs op den voorgrond geschoven, dat ten slotte ook in het Eeuwige AVezen de oppermacht van den wil het hoogste scheen, en onder menschen al wat menschelijk was aan 's menschen wil, en 's menschen energieke wilsuiting, ondergeschikt werd gemaakt. Niet zeggen, maar doen; niet praten, maar tot stand brengen zijn wil niet onderdrukken, maar als met de scherpte van de wigge laten doorwerken werd grondtoon van het levensbesef. Denk aan Ibsen. Kringen die zich hiertegen verzetten, werden uit het levenscentrum geduwd. En alleen wie mee afdreef in dezen wilsstroom, was kind zijner eeuw. Zulke grondstroomingen in een bepaalde periode van het leven, plegen nu ongemerkt ook op het kerkelijk leven in ;

;

te

werken.

De kerk

staat

in

wereld. Ze is er niet hermetisch zijn burgers in de maatschappij, den invloed van wat in de wereld

de

van afgesloten. Haar leden

en ondergaan vanzelf den toon aangeeft. En zoo lijdt het geen twijfel, of ook in de kerk, nu op haar breed terrein genomen, is dat eenzijdig overwicht van het wilsleven tot heerschappij gekomen, en wel juist op die deelen van haar erf, waar de actie het sterkst was. Er zijn zeer zeker ook kleine deelen der kerk, die zich hier buiten hielden, maar die dan ook veelal een kwijnend leven leiden, en buiten allen invloed bleven op het leven van volk en menschheid. Men had dan te doen met ziekelijk-mystieke ofmetoverconfessioneele groepen, maar wier beteekenis voor het volksleven en voor het Koninkrijk Gods, in broederen zin opgevat, dan ook beneden het vriespunt daalde.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen