Drie kleine vossen - pagina 75

MYSTICISME.

71

zondheid, door uitputting en overspanning. En in de derde plaats ondergaat ze den invloed van ervaringen en levensondervindingen. Dit nu brengt te weeg, dat de eene mensch er ten slotte zoo aan toe staat, dat heel de wereld uit hem nooit een mysticus zou maken, terwijl een ander ten slotte in een toestand verkeert, dat hij slechts wacht op de gelegenheid om het Mysticisme in de armen te vallen. Is het gevoelsleven overgevoelig, het verbeeldingsleven overprikkeld, het godsdienstig leven overspannen geworden, dan is hij voor het Mysticisme een gemakkelijke prooi. De zenuwachtig verontruste mensch kan geen kerkelijken band velen. Dus geen belijdenis, en geen kerk, en geen ambt, en geen tucht, en ten slotte zelfs geen Bijbel meer, maar alleen vrije geesteswerking, met ingevingen, inwerpsels, opwellingen, aandoeningen, gezichten, inblazingen, verrukkingen, en ten slotte wilde fantasieën. Of hij hiertoe nu vervallen zal, hangt van tweeërlei af. Ten eerste van de personen of kringen met welke hij in aanraking komt. Ten tweede van zijn eigen genialiteit. Een persoon met veel eigen spontaneïteit kan wild mystiek worden uit zich zelf, zonder dat anderen hem verleiden en meeslepen. Maar meestal zijn het toch anderen die hem verlokken. Het gewone boeit en bevredigt hem niet. Hoort hij nu van een gerucht, dat er in zijn dorp of verderop een man ot vrouw of kring is, waar het vreemd toegaat, dan moet hij er bij wezen. Dat zal het zijn. En in minder dan geen tijd is hij in de hsten van het Mysticisme verstrikt. Hebben die anderen vreemde dingen, gezichten, openbaringen, hij moet ze ook hebben. Eerst verneemt hij ze half. Dan werkt hij er zich in. Eindelijk heeft hij ze. En ten slotte is de grens tusschen geestelijk-mystieke verwildering en halve krankzinnigheid zelfs voor een zielkundigen arts niet meer te onderscheiden. Denk slechts aan Appeltern, waar zulke artsen meenden recht van beslissing te hebben, terwijl toch juist de kennis van het Mysticisme hun geheel ontbrak. Hierbij komt in de tweede plaats de suggestie, d. i. de onmiddellijke invloed, dien enkele invloedrijke personen be-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen