De gemeente gratie - pagina 423

DE TWEEDE NATUUR. werk, wat

of ge

schrijven niet een ingewikkelde arbeid. Eerst zwoegt ge er

is

Maar gaandeweg gaat het

onder.

419

En

vlotter en vlugger.

bereikt het hooge standpunt, dat

uw

niet lang meer,

oogen over het blad vliegen

en de gedachten grijpen, zonder meer op de letters te letten, en zoo ook dat ge stelt en schrijft en krabbelt, zonder dat de vraag, hoe ge deze en

hoe ge die letter moet zetten, meer in u opkomt. Het leest

uw hand

en

vanzelf schrijft.

En ook

is

dit is niets

gewennen, van aanwennen, van veel doen, en het eind

uw

uw

of

oog vanzelf

dan de vrucht van is,

dat het als in

natuur wordt opgenomen, zoodat het bijna machinaal in u toegaat. Het

spreekwoord zegt dan ook, dat zoo

Op

die

vestigd.

iets

ons tot een tweede natuur wordt.

„tweede natuur" nu kan niet genoeg de aandacht worden ge-

Het

metterdaad

is

iets

wonderbaars, zoo

als dat

aanwennen, die

gewoonte, die hebbelijkheid, die tweede natuur, of hoe ge het noemen

een macht in u optreedt. Zelfs

wilt, allengs als

werken. Er

zijn

menschen

die

alle

in

uw

slaap kan die kracht

morgens, precies op hetzelfde uur of

wakker worden, en die men nooit heeft te roepen. Wat is dat nu wat hen wekt? Het is niet hun bewust ik. Dat kan wel door den slaap heen op het wakker worden werken, b. v. als iemand 's morgens vroeg op reis moet, en hij neemt zich voor om te vier uur op te staan, dan kan halfuur

de geest van het eigen

werken, dat

hij

ik,

door den slaap heen, zoo krachtig en zoo precies

op den kop af

om

wakker wordt. Niet bij allen vast kunnen. Doch dit heeft met het

vier uur

zoo, maar er zijn er die dit wakker worden op een vast uur, den eenen dag voor en den anderen na, niets te maken. Hij toch die gewoon is, eiken morgen op een vast uur wakker te worden, denkt daarop ten leste gansch niet meer, maar gaat zorgeloos sluimeren. Zijn bewust ik heeft er vaak geen oogenblik aan gedacht. En toch ontwaakt hij precies op den gewonen tijd. Wat maakt hem is

dit

eerste

nu wakker? Niet zijn ik, niet zijn omgeving, niet iets buiten hem, en dus moet het wel zijn natuur zijn. Edoch niet zijn gewone menschelijke natuur in het gemeen. Dan toch moest dit bij alle menschen zoo wezen. Het is alzoo iets speciaals in zijn natuur. Iets dat eerst ook in zijn natuur niet was, maar er als vrucht van gewoonte in bezonken

hem gekomen,

ten slotte

is

is.

Maar hoe ook

in

het toch een wezenlijke macht in zijn natuur

geworden, een macht zoo sterk, dat ze

in staat

is,

den slaperigsten man

op dat bepaalde uur wakker te maken. Soortgelijke voorbeelden nu zouden

we

in het eindelooze kunnen vermenigvuldigen, maar alle breede opsomming kan hier uitblijven, daar de lezer ze uit eigen leven kan aanvullen. Men weet hoe moeilijk het is iemand iets af te leeren. Welnu, is afleeren is niets anders dan die tot macht geworden hebbelijkheid in onze natuur er weer uitkrijgen. En omgekeerd kan men zeggen, dat alle leven, alle op-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen