De gemeente gratie - pagina 250

INWERKING VAN DE PARTICULIERE GENADE OP DE GEMEENE GRATIE.

246

en naar gelang de verhouding tusschen deze beide factoren zuiver of onzuiver genomen wordt, trekt dit orthodoxe Christendom recht of scheef.

waarvan

Iets

neigde,

in

om den

in zooverre

en

het algemeen te zeggen valt, dat de orthodoxie er toe

menschelijken factor te zeer in de schaduw te plaatsen, de reactie van het modernisme, waarin de miskende men-

schelijke factor zich eenzijdig

wreken kwam,

Calvinisme heeft zich juist door hieraan strekt,

bezondigd.

niet

om

persoonlijke

van de „gemeene gratie"

belijdenis

zijn

het leerstuk

toch

Juist

op elk punt van den

te voorschijn riep. Alleen het

weg der

historie,

der

„gemeene gratie"

en op elk punt van de

vorming van Gods kinderen, den menschelijken factor

in het

licht te trekken.

De

halve richtingen kunnen hier slechts even worden aangestreept. Ze

van zeer onderscheiden mengsel, en al naar gelang in dat mengsel het ware of het valsche element het overwicht heeft, bestaat er zijn

uiteraard

hoop, dat deze afgedoolden terugkeeren, of zekerheid dat ze ten slotte

geheel moeten afzwerven.

Wat men

„Groningers", oudere ethischen, jongere

moderne orthodoxen, of vermittlungs-theologen noemt, zijn altegader theologische mestiszen, voortgekomen uit de vermenging van twee principieel tegenover elkander staande beschouwingen van het Christendom. Aan de ééne zijde het orthodoxe Christendom met zijn belijdenis der Drieeenheid, van den Christus als Gods eeniggeboren Zoon, van de Verzoening door zijn bloed, van de Heilige Schrift als de openbaring van Gods wil, ethischen,

en van de Sacramenten als Verbondszegelen en daar tegenover het moderne Christendom, dat in dit alles voortbrengselen van kerkelijk vernuft ziet, en daarom die dogmatiek verwerpt, die de Schrift tot een natuurlijk product maakt, en het Christendom als puur menschelijk opvat. ;

Tusschen die beiden

in plaatsten zich

nu de halve richtingen, en dat wel

thans meest in drieërlei verschijning: philosophisch, mystiek, of historisch.

Phüosophisch

zijn

deze halve richtingen begonnen, zich aan Schleier-

macher, en door Schleiermacher aan Schelling of aan theosofen als Von

Baader aansluitend. Zoo Bezigden schier

alle

lieten ze in

naam de dogmata voor wat

een plooi en wending aan, die

deed opgaan. Meer gewoon

feitelijk is

hun

theologie in onklare philosophie

thans de mystieke richting, die afziet van

de mogelijkheid

om

gemoed, zoo

de Godsmannen vanouds als

bij

kingen Gods erkent,

ze waren.

orthodoxe termen en uitdrukkingen. Maar gaven er

het mysterie te verklaren, in de roerselen van het

om

bij

de vromen zekere wer-

ons te zaligen, en langs dien

weg

althans de

zielkundige mysteriën van het Christendom vasthoudt, onderwijl ze

name de is

Heilige

Schrift ontdoet van haar heilig karakter.

daarbij thans een

meer historische

richting

En

met

het laatst

gekomen, die wars van het

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen