De gemeente gratie - pagina 40

WAAROM DEZE OPLOSSING ONBEVREDIGEND?

36

Naar de voorstelling dezer school moet de toestand

in onze menschelijke

maatschappij dus ongeveer op deze wijze worden opgevat, dat de menschheid in haar geheel in deze die

bij

haar

leeftijd

past,

eeuw dien maar dat

trap van ontwikkeling bereikt heeft, er ook in het thans levend geslacht

onderscheiden moet worden tusschen de middenmassa, deze

verschillende trappen,

die, zij

het dan met

onze eeuw passende hoogte bereikt heeft,

bij

en tusschen die lager ontwikkelden, die achterlijk

zijn,

nog

te veel

het dier in zich hebben, en deswege een harden strijd zullen hebben,

de menschheid

te

bij

houden

zijn,

en het

denkers, die de roeping heeft

dan de orthodoxen beschouwing

is

om

die der hoogst ontwikkelden, die

uit,

deze kleine groep van wijsgeeren en

de menschheid verder te leiden.

of de fijnen blijven?

eigenlijk

Wel, voor hen

gansch geen plaats.

Zij

is in

wat dan wel

En waar

deze wereld-

staan buiten de wet.

de eigenlijke misdadigers, want willens en wetens houden duisternis ten onder. Iets

om

haar loop. Boven de middenklasse daaren-

in

tegen steekt een andere kleine groep

hun eeuw vooruit

van

zij

Zij zijn

het licht in

niet geldt voor de misleide

massa

onder hen, doch zeer zeker voor haar leidslieden, die het zeer wel beter weten, maar uit priesterheerschzucht oneerlijk handelen, en met opzet de

menigte die hen volgt op het dwaalspoor houden.

En

vraagt ge nu ten slotte, wat van deze geheele wereldbeschouwing

het diepste uitgangspunt

is,

dan kan het antwoord niet anders luiden,

dan het Pantheïsme. Dit Pantheïsme toch

maar

die zich evenals de

leert

een God die

zelf niet is

mensch ontwikkelt. Een God

die

Hij zijn zal,

die

eerst van zichzelf niet af weet; die eerst van lieverlede tot een half-

bewust leven opwaakt, en die naar gelang de wereld en in die wereld de menschheid vooruitkomt, allengs zichzelven meer bewust wordt. Zoolang de mensch nog in de dierenwereld sliep, sliep ook God. Eerst sinds de

mensch opwaakte, waakte ook God op. Naar gelang de mensch helderder werd, werd ook God voor zichzelf helderder. God heeft geen besef van zichzelven buiten den mensch, maar alleen in den mensch. Vanin zijn besef

zelf is

gewone

God dus

veel

meer

de hooger ontwikkelde genieën, dan in de

in

En als er nu of dan een bijzonder diepwat meer begrijpt dan de meesten zijner tijdgenooten, dan is dat de mensch in wien God zeer bijzonder aanwezig is, bijzonder uitkomt, en op bijzondere wijze zichzelven bewust wordt. Het is dit Pantheïsme^ waaruit feitelijk het Darwinisme geboren is, en waaruit evenzoo de geheele theorie van de ontwikkeling van minder tot meer haar oorsprong nam. Zoo hangt alles saam. Het is ééne gedachte, die hemel en aarde, en op de aarde heel het leven beheerscht. Van lager naar hooger lager staande menschen.

zinnig wijsgeer opstaat, die heel

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen