De gemeente gratie - pagina 37

WAAROM DEZE OPLOSSING ONBEVREDIGEND? een donker gekleurden

meene

bril.

33

Voor de

gratie" behoort ook het

juiste waardeering nu van ,,de gebeweren van deze beide scholen onder de

oogen te worden gezien.

Naar tijdsorde was de optimistische school het eerst aan het woord. Vergunne men ons daarom, haar zienswijze het eerst te schetsen. Gelijk de ouderen van jaren zich- nog wel herinneren, is, wat men noemen kan het Modernisme, op kerkelijk, godgeleerd, staatkundig en opvoedkundig gebied opgetreden met een meedoogenlooze critiek op de bestaande toestanden, en niet minder met de stellige verzekering, dat weinig anders dan het stipt volgen van haar recept noodig was, om, zoo een gouden eeuw, dan toch in een schooner gelukstaat over

niet in

al

De

in de domheid der menschen. Niet in hun hun onkunde, want uit de onkunde was al het kwaad geboren. Wat men gesproken had van „zonde" was althans onnoembaar overdreven. Duidelijk kon men dit zien, als men de lagere met de hoogere standen vergeleek. In die lagere standen was men in kennis en weten-

gaan.

te

boosheid,

fout

maar

had gelegen

in

schap achterlijk, en

juist uit die

kwamen

standen

de ongelukkigen voort,

die bordeel en gevangenis bevolkten. Daarentegen scheen over de hoogere

standen het

licht

der kennis en der wetenschap, en hoe hooge zeldzaam--

was het niet, dat een man of vrouw uit die betere met de politie in aanraking kwam. Kon men

heid

schappij

om

klasse der maater dus in slagen,

datzelfde licht der kennis ook over de lagere standen te doen stralen,

dan mocht

billijkerwijze

worden verwacht, dat ook

uit die

standen ontucht

en ondeugd allengs verdwijnen zouden. Natuurlijk een ongerijmd beweren! Die gevolgtrekking toch zou dan alleen

zijn

doorgegaan, indien de meerdere

mindere kennis het eenig verschil tusschen die beide standen ware ge-

of

weest; maar ze was het toppunt van dwaasheid, nu het verschil tusschen beide

soort

standen bovendien nog in

armoede en rijkdom,

in

heel

andere dingen bestond,

enger en ruimer woning,

in

publieker en meer

schuilend leven, in grover en fijner arbeid en zooveel meer. uit

dien hoofde dan alleen zijn doorgegaan, indien

in

men

De

proef zou

er kans op had

om aan de lagere standen niet alleen die meerdere kennis, maar ook die meerdere welvaart, die betere woning, dat meer verborgen leven, dien minder ruwen arbeid, en zoo voorts, te verschaffen. Maar te wanen,

gezien,

waar al het overige bleef gelijk het was, alleen wat meerdere kennis, de maatschappelijke positie dezer lagere klasse zou omzetten, was pure zelfmisleiding, gelijk de uitkomst die zoo bitter teleurstelde, dan ook te dat,

over bewezen heeft.

Voor ruim een halve eeuw was men echter aan dat oor macht, werd de leuze; kennis

is

doof.

het probate medicijn, en op

Kennis

alle

is

manier

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen