De gemeente gratie - pagina 41

WAAROM DEZE de leuze, die

is

En

zelfs in

OPLOSSING ONBEVREDIGEND?

37

het Excelsior nog verre van Christelijk naklinkt.

tevens spreekt het vanzelf, dat deze richting optimistisch moet

en over

Altijd verder, altijd beter!

al

troost door de vaste overtuiging, dat ook dit

Jammer maar

dat

al te

zijn.

het achterlijke en teleurstellende ge-

kwaad

straks geleden zal

zijn.

spoedig zoo schoone droom verging. Buckle trad

op grond van historische beschouwingen met het beweren op, dat

vorm van het leven veranderde, maar dat ons leven geen sprake kan

zijn

er

Avel

de

van zedelijke vooruitgang

in

en dat veeleer noodlottige ons onbekende

;

oorzaken den gang van het leven beheerschten, zoodat met wiskunstige

nauwkeurigheid jaar

in

jaar

hetzelfde booze herhaalde.

zich

Ten langen

moorden, zooveel zelfmoorden, en

leste bleek het: elk jaar zooveel

hierbij

mannen en zooveel vrouwen, ja tot zelfs in het soort van zelfmoorden was vaste regel. Zooveel elk jaar door ophanging, zooveel door verdrinking, zooveel door schietgew^eer, zooveel door vergif. Van andere zijde kwam Lombroso met de stelling op, dat alle gruwel en misdaad het noodwendig gevolg is van lichamelijke gesteldheid, en dat deze wederom bepaald was door erfelijkheid en geboorte. Zelfs werden er voorstellen zooveel

gedaan,

om

deze jammerlijk voorbeschikte wezens uit te roeien, of althans

verhinderen. En wat nog het ergste was, de schoone verwachting dat meerder kennis zedelijkheid en braafheid zou kw^eeken,

hun

voortteling te

ging niet in vervulling. Eer kroop de misdaad naar de beschaafde klasse op.

De moordenaar,

die

als

fijn

gekleed heer binnenkw^am, werd geen

zeldzaamheid. Bedrog in zaken en zwendelarij

namen

toe.

De zelfmoorden

vermeerderden schrikbarend. Evenzoo het aantal der krankzinnigen. En de zedelijkheid in gewonen zin genomen, nam in verband met de prostitutie, proportiën aan, die bang maakten.

Gebleken was derhalve, dat de optimistische voorstelhng van een schoon voortschrijdende ontwikkeUng, afstuitte

die ons straks het Paradijs zou ontsluiten,

op de feiten van het leven.

van de schare

te misleiden,

en

zie,

Men had

thans bleek

de orthodoxie beschuldigd

men

zelf zich

aan

mislei-

ding der schare te hebben schuldig gemaakt. Dit had ten gevolge, dat

sommige ernstige denkers tot de eerst verworpen orthodoxie terugkeerden, maar ook dat anderen uit het vroegere optimisme oversloegen in een pessimisme, dat thans loodzwaar op geheel onze samenleving drukken gaat.

Want

men deze nieuw opgekomen levensbeschouwing aan Von Schopenhauers naam te verbinden, toch wane niemand, dat ze uit hem voortkwam. Dit pessimisme was veeleer de noodzakelijke reactie tegen al

pleegt

het vroeger luchthartige optimisme der Moderne school.

Het sloop

in

de

geesten en het bezwangerde de lucht, tot Von Schopenhauer er theorie

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen