De gemeente gratie - pagina 196

DE GEMEENE GRATIE IN HET GENADELEVEN.

192

wat

geestelijk

was

in het

gedrang geraakte, en de dag nabij scheen waarop

het materiahsme voor altoos triomfeeren zou. Natuurlijk ware het toen de roeping der kerk en der Theologie geweest,

om

tegenover dezen overmoed van het oude ik en van het natuurleven,

het deugdelijk recht van het nieuwe ik en van het leven der genade zóó

verband tusschen beide weer

fier

te verdedigen, dat ten slotte het juiste

viel

aan te wijzen. Maar hier dacht de kerk niet aan. Ze dacht er niet

aan

in

haar officieelen vorm, want die was versteend.

En ook

dacht ze er

aan in haar geestelijke kern, want in die geestelijke kern trok ze

niet

wat men later de nachtschool noemde, of wel, der onbedachtzamen in de geestelijke weelde van de

deels rechtstreeks af naar ze

zong het lied

mannen van den

deels in philanthropie, deels in kinderlijke

Réveil, die

blijdschap de kracht

meenden

te bezitten,

om

dezen storm der geesten te

bezweren. Dientengevolge

is

toen de taak,

om

het geestelijke te redden en de ver-

houding tusschen geest en natuur op te sporen, van de kerk van Christus overgegaan op de Philosophie. Omdat de kerk haar plicht niet deed, heeft de Philosophie toen de taak overgenomen. Naar de Theologie luisterde

niemand meer, naar de Philosophie een schied,

ieder.

Daardoor

is

het toen ge-

dat de ernstige en nadenkende Christenen, die het gewicht van

deze geestelijke worsteling gevoelden, zich almeer van de Theologie hebben

afgewend, en in den waan gingen leven dat de Philosophie ten slotte het

Christendom redden moest. Schleiermacher was de man, die het eerst dezen smaad van de Theologie gevoelde, en alsnu een poging waagde,

om

de Theologie weer op het paard te helpen, edoch door geen andere methode,

dan door haar aandiende, kleed.

feitelijk in

was

feitelijk

Philosophie

om

te zetten.

Wat

hij als

Theologie

een philosophische gestalte in het theologische

Zoo schiep Schleiermacher de school der dusgenaamde Vermitte-

lungstheologen of bemiddelende godgeleerden, die ten onzent in de Ethische

Theologen optraden; een school

juist

daardoor gekenmerkt, dat ze de

hoofdvragen van de verhouding van natuur en genade door de Philosophie het uitmaken, en dan daaraan een geheel gewijzigde Theologie vasthaakte.

En daartegenover

stonden dan de mannen der meer positieve richtingen

deels als Methodisten, die enkel zich

met de diepere vragen

maar de

practijk voor oogen hadden, en

niet inheten, deels als versteenende Gerefor-

meerden, die wel de oude belijdenis met hand en tand vasthielden, maar zelf niet

inzagen langs wat

meer machtige

geestelijke

weg

zij

zich,

van

uit

hun

belijdenis, in

deze

worstehng mengen zouden.

Dit alles nu zou geheel anders zijn geloopen, indien de Gereformeerde

kerk en de Gereformeerde Theologie haar belijdenis van de gemeene

gratie,

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen