De gemeente gratie - pagina 677

VOLTOOIING DER GEMEENE GRATIE.

673

van Zuid-Holland. Van de gewesten gaat deze onderscheiding dan op de bijzondere streken in die gewesten door. Een Gereformeerde op de Betuwe bestaat anders dan een Gereformeerde op de Veluwe, al zijn beiden inwoners van de ééne provincie Gelderland. Tusschen kleistreek en zandüie

streek in Friesland, tusschen Kennemerland en

't

Gooi

in

Noord-Holland,

Van de steden gaat deze Utrecht en Amsterdam ver-

vertoont zich geen minder sterk onderscheid.

onderscheiding door op

de enkele steden.

toonden steeds een uiteenloopend karakter ook onder de Gereformeerde

kan men

Zelfs

tieren

deze steden uiteenloopen.

in

bewoners van de „Jordaan"

in

De dusgenaamde Amsterdam moet men

„eilanders" en de als

een eigen type

elkander houden.

uit

Ook al

wederom de kwar-

in groote steden zeggen, dat

belijders.

was

echter

dit

geven we

toe,

niet iets particuliers

van het Gereformeerde leven,

dat de vrije zin van het Gereformeerde leven zelfstandige

ontwikkeling bevorderde. Maar voor het overige staat het vast, dat ten

onzent de Roomschen beneden en boven Moerdijk evenzoo een verschillend type toonen, dat Amerikaansche Roomschen zeer verschillen van Spaansche

Roomschen, en dat uitkomend, zich

bij

soortgelijke

verschillen,

ook

waarop deze verschillen ook uitkomen

wdjze dan

al

elke Christelijke kerk voordoen.

zij het minder scherp Edoch op geen andere

bij

Joden,

Mahomedanen

en Heidenen: Poolsche, Russische, Fransche en Nederlandsche Joden

van één model. De Mahomedanen

volstrekt niet

tegen die in Anatolië, dat er vlak

China en Japan loopen op heidensche

religiën,

Griekenland ja

één

lijn

allerlei

was de

zelfs die

bij ligt

over.

wijzen uiteen.

religie

zijn

in Perzië staan vierkant

De Buddhisten in En zelfs onder de

Indië,

lagere

van Babyion, van Egypte en van

van Griekenland en van Rome, volstrekt niet op

te stellen.

En nu

toont de historie, en toont de tegenwoordige staat van alle deze

volken en natiën even duidelijk, dat dit uiteenloopend religieus type ook zijnerzijds

van ver reikenden invloed

is

geweest op het

en staatkundig leven dezer volken. Er nationaal en religieus leven.

En

is

hier

huislijk, burgerlijk

een wisselwerking van

deze wisselwerking wordt gestadig daar-

door levendig gehouden, dat in het hier zich teekenend onderscheid een

van grondovertuiging spreekt, en dat dit verschil van grondovertuiging weer zijn oorzaak vindt in verschil van aanleg, karakter en ver-

verschil

In dien zin is het dan ook volkomen juist te zeggen, dat de natie van Nederland niet humanistisch maar Christelijk, niet Roomsch maar Protestantsch, niet Luthersch maar Gereformeerd is, en voorzoover ge onder de Gereformeerden der historie nog weer de Calvinisten als het leden.

consequentste type afzondert, zeer beslist Calvinistisch. Slechts houde hierbij is

in het

gebleken, II.

oog,

om

men

dat dit Gereformeerde volkstype niet krachtig genoeg

heel de bevolking te assimileeren

;

dat in de zuidelijke 43

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen