De gemeente gratie - pagina 194

DE GEMEENE GRATIE IN HET GENADELEVEN.

190

wil, zal dien

samenhang zoo breed

als

het kan uitmeten. Hieruit nu ontstaat

het gevaar, dat de eerste ten slotte voor dien samenhang van het nieuwe ik met het oude ik kortweg het oog geheel sluit; terwijl anderzijds de er licht toe komt,

tweede

om

het oude ik zóó sterk te laten uitkomen, dat

ten slotte dat oude ik voorkomt als de macht waardoor het nieuwe ik tot

kwam.

aanzijn

telijk erf

Feitelijk heeft er dit

tweeërlei meening,

geleid, dat

tweeërlei inzicht, tweeërlei

op het Chris-

grondbeschouwing

met elkander worstelde.

aldoor

Eenerzijds toch zich

dan ook toe

in

kwam

het streven op, dat in de dagen der Reformatie

de Dooperschen vastzette,

om

het ontstaan van het nieuwe leven

als een tweede formeele schepping te verstaan; het vleesch en bloed van den Christen op te vatten als uit den hemel in deze wereld ingeschapen en ;

in

samenhang hiermee

alle

verband tusschen Gods kind en de wereld

te

verbreken, en den Christen geheel van de burgermaatschappij door een

dusgenoemde „mijdinge" en het afwijzen van de overheidsambten uit te sluiten. Dit is het geestelijke dualisme. En anderzijds poogde zich daarentegen een richting te handhaven, die omstreeks denzelfden

tijd

het karakter

van het Arminianisme aannam, en die aan het oude ik zooveel waarde toekende, dat ten leste het nieuwe leven geacht werd uit den wil van het oude ik te ontstaan; iets wat ten slotte op een vernietiging van Gods almachtige genade en op loochening van het volkomen verderf door de zonde moest uitloopen. Wie dit nu wel in het oog vat, zal terstond be-

waarom onze vaderen in hun eerste worsteling, toen het tegen de Dooperschen ging, zeer beshst met hun belijdenis van de gemeene gratie uit den hoek kwamen; maar ook, hoe ze in hun tweeden strijd, nu niet grijpen,

met de Dooperschen, maar met de Arminianen, van de gemeene gratie zwegen, en al hun kracht saamtrokken op het handhaven van het karakter van het nieuwe leven als door God gewrocht zonder toedoen van het oude ik. En overmits nu die tweede strijd de laatste was, en achtereenvolgens in

dezen twxeden

strijd

de dogmatische formules

zijn

uitgewerkt, laat het

zich volkomen verklaren, hoe onze Gereformeerden, na eerst zoo moedig met hun belijdenis van de gemeene gratie opgetreden te zijn, nochtans in

hun latere dogmatische uitwerking dit gewichtig leerstuk bijna glippen heten. Doch wat is nu daarna gebeurd? Toen eenmaal de Arminianerij, niet enkel door de geestelijke kracht der waarheid, maar met behulp der Overheid, officieel en kerkelijk

was

ter aarde

geworpen, stak de Gereformeerde

ze staakte den strijd, en meende het voortaan kunnen met eindelooze herhaling der aloude, eens tegen de Armi-

theologie het zwaard op, af te

nianen gebezigde bewijsvoering. Daartegenover nu strekte zich de wereldgeest, om, wetende dat hij geestelijk op verre na niet tot in zijn laatste verschansingen was ontwapend, telkens weer,

den aiouden

strijd

met ons aan

te binden.

zij

het ook in anderen vorm,

Zonder het

zelf te

vermoeden

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen