De gemeente gratie - pagina 249

INWERKING VAN DE PARTICULIERE GENADE OP DE GEMEENE GRATIE. oog op de zaligheid

in

245

de sfeer der particuliere genade hebben. Beweerd

wordt alleen dat ze, behalve dit rechtstreeksche doel, ook een zydelingsche werking hebben uitgeoefend en nog uitoefenen, en dat dit zijdelingsche

om

strekt,

effect

het menschelijk leven tot een hooger standpunt op te

voeren, rijker te maken, te veredelen en in zijn volheid tot ontplooiing te

doen komen. En dat niet slechts

in schijn,

want daargelaten nu het

vreeslijk

woelen der zonde en de schijn waaraan velen zich vergapen, mag

aller-

minst ontkend, dat er ook onder de kinderen der wereld in niet zoo kleinen

worden gevonden,

getale dezulken

„burgerlijke gerechtigheid"

door hun ernst en toewijding een

die

openbaren, die én schoon in zichzelve

verre uitgaat boven wat in vroeger eeuwen gekend

In het gemeen kan

men

is,

én

is.

zeggen, dat de scheidslijn die tusschen

modernen

en orthodoxen loopt, saamvalt met dit verschil in opvatting van het Chris-

tendom.

De moderne

„Christenen" (om hun nu dien naam, waarop ze zoo-

zeer prijs stellen even te laten) kennen geen ander Christendom dan dat

op menschelijke wijze,

zich

den mensch,

uit

als menschelijk levensideaal

ontwikkeld heeft. Enkelen hunner geven daarom nog wel

toe,

dat achter

deze menschelijke ontwikkeling de aandrift van het Oneindige gewerkt heeft,

en dat die aandrift van den Oneindige nog blijft

in veler

harten

tintelt,

maar

menschelijk-bekende

wikkeling

is

werkt.

het

In

lange proces dier menschelijke ont-

nergens breuke geweest.

De ééne

toestand heeft zich uit den

anderen toestand ontplooid. Dat Israël daarbij op religieus gebied zintuig toonde

te

van dat

en dat

volk,

bezitten, in

is

te

zijn persoonlijkheid.

den boezem van

En

al is

fijner

verklaren uit den eigenaardigen aanleg dit

volk niemand centraal het

was

godsdienstig leven rijker en dieper doorleefde dan Jezus,

van

dit

voor hen het Onbekende, dat toch nooit anders dan door het ons

resultaat

het nu, dat deze beide factoren, én Israëls

aanleg als volk, én Jezus' persoonlijkheid, weer product waren van andere factoren,

zoodat helder inzicht in alle atavistische gegevens, ons ook hier

elk geheimnis zou doen doorgronden, ons ontbreekt vooralsnog dat heldere inzicht,

dat ons misschien

nimmer

gegund worden. Maar vast staat

zal

niettemin als axioma, dat én Jezus én het Christendom niet alleen menschelijk zijn

in

wezen en natuur, maar ook geheel menschelijk

in

oorsprong

en over niet anders dan menschelijke krachten beschikten.

Het orthodoxe Christendom daarentegen

belijdt, zij

het ook onder ver-

schillende vormen, dat de gave kracht der menschelijke ontwikkeling door

het intreden der zonde gebroken als zijn Messias,

is,

en dat dientengevolge zoomin Israël

zoomin de wedergeboorte

als

de kerk,

uit

de evolutie van

den mensch gelegde krachten kan verklaard worden. Hier wordt alzoo tweeërlei factor gesteld de Goddelijke en de menschel^ke, de oorspronkelijk

in

:

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen