E voto Dordraceno - pagina 71

XX. HOOFDSTUK

ZOND.

71

I.

haar afbeeldingen, eu door haar sensualistische bespreking van het

door

„bloed Christi", aan het uitwendig Lijdensdrama een machtige plaats in

de

voorstelling

tot

zelfs

de

van

ons

toenmaals

levend geslacht

verzekeren. Elke

te

bijzonderheid uit het lijden van Christus had zeer

kleinste

hooge beteekenis gekregen, was door- en ingedacht, en opgenomen in den der heilige dingen, waarmee het publiek

kring

wierd.

Maar

uitwerking en de inwendige toepassing van het heil was de toen-

de

in

gemeenzaam

Wel was

malige kerk sober geweest.

er veel

van de uitwendige toepassing

verhandeld, en waren tot in het minutieuse toe de uitwendige kerkplichten

geregeld

en

aan

de schare alle middel ingeprent, waardoor ze aan den

heilschat deel kon erlangen

;

maar dat

alles raakte

nog het imvendige werk,

het eigenlijke werk van den Heiligen Geest niet.

Dat

inwendige

werk

Maar meest

wezen.

stonden

er

mingen;

in

in

zag

men

wel niet voorbij. Er wierd wel op ge-

zwevend en dwepend mystieken

zin.

En

zoo ont-

de toenmalige kerk twee zeer duidelijke herkenbare stroo-

strooming

een

eenerzijds

van

hen,

die vrede

namen met een

werktuiglijk en uitwendig zaligmakenden heilschat door biecht, communie,

bedevaart en

aflaat,

„Navolginge

Christi"

en anderzijds een strooming, u uit

wel

bekend,

die,

maar

achten, toch doordrong naar veel inniger opvatting;

dan ook

opvatting

opzettelijk lust

Onze

alle

van

Hervormers,

hun

al

ouder

te

ver-

gaan, en

tot

ouder

uit zulk een

omgeving her-

omgekeerd

te velde

wapenen keerden tot de

zijde

geopend

tegen deze werktuiglijke strooming, zich tegen biecht,

mis en

mystieke strooming zich sterk aange-

gevoelden. Door deze mystieke predikers was het goud bewaard.

hun

handen

van

en

hun lippen hadden de Hervormers

schatten ontvangen. Bij hen was nog warmte en

was ook hun

ziel

dat

dit

juist

men

Kempis'

die inniger

liet

hun de oogen voor Romes gebrekkige

gewette

scherp

terwijl ze

trokken

Uit

bij

klaarheid en doorzichtigheid teloor

waren, natuurlijk bijna uitsluitend

aflaat;

il

had aan het zwevend en onhelder mystieke.

komstig, trokken, nadat

en

Thomas

zonder dit werktuigelijke

hier

op

ontdooid.

Maar

dit

bij

geestelijke

den gloed dier warmte

bracht dan ook het euvel met zich,

punt het dogma nog minder scherp ontwikkeld was, en

meer dreef op bevinding en gewaarwording, dan dat men

sterk gevoelde door helder inzicht. twijfeld reeds zeer veel gedaan,

om

En nu hebbeu

zich

onze Hervormers onge-

deze leemte aan te vullen, en terstond

op het dogma van den Heiligen Geest meer bijzonder hun aandacht gericht

;

maar

toch, de

eeuwen geweest

;

en

ontwikkehng van een dogma zij

trekken, waarlangs eerst Zelfs

nu,

drie

is

altoos een

werk van

konden nog niet anders doen, dan de eerste lijnen

na hen deze ontwikkeling

zich zou voortbewegen.

eeuwen na hun verscheiden, ontbreekt

er

aan de zuivere

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen