E voto Dordraceno - pagina 353
toelichting op den Heidelbergschen catechismus. Eerste deel.
ZOND. XIII. HOOFDSTUK
Vooral
beduidende
wijze,
en het
volken
kwaad
veel
dit
stond
wel
paden
in,
Calvijns eere dat
sterker
en toen eindelijk
zijn eerste periode
den Sacramentenstrijd heel de tegenstelling
bij
Avondmaals zóó
in was,
men
dat hetgeen
men
tastbaar voor precies
tegenstelling tusschen Pantheïsme en Theïsme, tusschen Japhet
dezelfde
Sem,
nog
in
de Gereformeerden zich saamtrok in de vraag,
en
zag tegelijk én brood én de Christus was, stond
en
veel-
voor de Gereformeerde
Luther
uitdreef.
kwaad op
zich dit
hij
in zijn tweede periode sloeg hij bedenkelijke
in het brood des
Christus
of
is
maar
zuiverder,
Wittenberg
tusschen
mengde
de Luthersche Reformatie
in
347
II.
tusschen
En
staan.
we ook nu
ineenvloeiïng en onderscheiding waarvoor
Luther
toen
nu
ineenvloeiïng koos, en in de
de
voor
Luthersche belijdenis van den Christus Eutyches' dwaling herleefde, mengde
Germaansche Pantheïsme weer
zich metterdaad het oude belijdenis,
volken
andere
verband
hij
de Gereformeerde
dit euvel bewaard heeft. Zwingli ging toen
voor
het
in
en was het Calvijns groote verdienste, dat
in de Christelijke
om
weg,
over, en
uiterste
nam met name
Sacrament het
uit het
Maar
de tegenstelling over te houden.
alleen
ver en sloeg
te
Calvijn
heeft toen én de tegenstelling én het verband gehandhaafd. Zwingli verviel
Dualisme, Luthers volgelingen slopen weer den weg van het Pantheïsme
in
op, en
Calvijn alleen bleef waarlijk Theïst naar de Heilige Schrift.
Gevolg hiervan nu
Hernhutters dreven het
dropen
godgeleerden groote
in
de
dit
allengs
Pantheïsme op mystieke
wijs,
is
geraakt.
Schelling
Fichte,
hutter van opvoeding, tvijsgeer
stelsel
de bekende Theosofen
übiqiceïteitsleer dogmatisch,
en
heeft,
alle
Duitschland
is
die
Hern-
dat,
deze Pantheïstische bestanddeelen in één o,
zooveel schoons en bekoorlijks bezat en
waardoor destijds schier heel de Luthersche kerk Uit
en de
Hegel voerden het wetenschap-
Theosoof naar neiging, Luthersch naar levenskring
naar aanleg,
vermengd
De
verklaring van het wezen der dingen, de Luthersche
verdedigden het in hun
wijsgeeren
in Duitschland deze aloude
aan het gisten
weer
door. Totdat toen eindelijk Schleiermacher is opgestaan,
pelijk
en
met name
geweest, dat
is
zuurdeesem
Pantheïstische
is
verleid.
toen van lieverlee in allerlei geleerde geschriften
dit Pantheïstisch gekleurde Christendom ook in de Gereformeerde landen
ingedrongen,
en
heeft
in
Zwitserland,
in
Frankrijk, in Engeland en in
ons land de denkende geesten op een dwaalspoor geleid. Ten onzent zag
men
dit
het eerst in de
Groninger godgeleerden, daarna
en straks in de Ethischen,
De
pantheïstische trek
is
gelijk
nu weer
in al deze richtingen de
een grens meer. Alles ineenvloeüng.
in de
in de volgelingen
Modernen,
van Ritschl.
kenmerkende. Nergens
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 1 januari 1904
Abraham Kuyper Collection | 667 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 1 januari 1904
Abraham Kuyper Collection | 667 Pagina's