Het Ministerie-Kuyper - pagina 11

:

PRO vaak

theorie

in

en

steeds

andere

men

wilde partijdigheid denke missschien

van

de

in

praktijk

weigerden

was

zelfs

mengsel

het

men

moet

een

voor

een

en

maar

hoog;

wat

wel partij

Ze school

daarbij niet.

percentage

dit

richting

de

Aan

om

moet psychologisch

dit

feit

onder

er

billijk

beoordeelen

zóó verklaard, dat

ge-

deugdelijkheid

haar transgressies, maar naar haar nobelste opvattingen. tuigd

de beide

deelen des volks als „ebenbürtig" te erkennen.

men

te

niet

zijn

naar

En dan

eerlijk over-^

was, dat het rationalisme zoozeer de waarheid was, dat de

niet-denkende

deelen

der

natie, die

nog aan een schepping, een

God, een persoonlijken Christus, uit een maagd geboren, en uit de dooden opgestaan, een wederkomst op de wolken en een eeuwig leven naar de Schrift geloofden, door hen tegoeder trouw als een uitstervende „quantité negligeable" werden beschouwd, wier „geloof" door „de wetenschap" in principe te eenenmale en voorgoed was overwonnen. Op hen rustte alsnu de roeping om door het hooger, middelbaar en lager onderwijs, door moderniseering der kerk, door rationaliseering van het „achterlijke" platte land via burgemeesters en notarissen en door liberaliseering der publieke functionarissen den doffen druk dier verdorde dogmata op te heffen en het nationaal leven in nieuwe drie-eenig

banen te sturen onder het schijnsel der rationalistische levenstoorts. Dat dit zoo lang kon stand houden lag aan verschillende omstandigheden. De oorzaken hier na te gaan, zelfs kortelijk, gedoogt het bestek niet, in vroegere staatkundige opstellen voerde ik ze meer dan eens aan. Verzwakt door de vadzige rust eener eerst

werkelijke,

beschaafde

de

was de

machtige

aanvallen

geheel

overbluft.

eerst

wisselwerking

weer dat

later slechts schijnbare alleenheerschappij

wereld,

christelijke

berechtigt"

is

levensbeschouwing

in

de

door

het midden der vorige eeuw Daarna namen leven en wetenschap in

omstreeks

strijd

tegen de strijdige levensbeschouwingen

Dat proces voerde

op.

de

den

christelijke

tot

de drievoudige consequentie,

levensbeschouwing wijsgeerig formeel „gleich-

met de

rationalistische, dat haar consequenties

op

het gebied van staat en maatschappij een eigen leer en leven op dat gebied vorderen, en dat alzoo in ons land het belijdend volksdeel

op

gelijke

positie

beginselen recht had.

en

publieken

In stoeren strijd

invloed voor personen en

werd dat

alles gerealiseerd

onder vallen en opstaan, het „niet-denkend" deel der natie zette

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen