Sociale hervormingen - pagina 321

309 bij den vrouwenarbeid het geval is, den natuurhebben haar gezin te verzorgen een en ander tot schade van het familieleven en mitsdien ook tot schade van het algemeen belang. Zoo is eveneens datzelfde streven naar verlaging van de productiekosten oorzaak, dat, niet alleen voor mannen, maar ook voor vrouwen en kinderen, de arbeidsduur verlengd wordt tot boven de grenzen welke door de natuur zijn aangege\-en. Niet tevreden met een vaak overmatigen arbeid op de werkdagen, heeft men ook den Zondag en de nachten aan hunne bestemming onttrokken en aan de belangen der nijverheid dienstbaar gemaakt. Het is waar, dat de bedoelde, van nature bestaande, grenzen niet met lijn en passer zijn getrokken en niet met nauwkeurige cijfers zijn aan te geven, maar haar bestaan kan daarom niet worden in twijfel getrokken. Wie toch zal kunnen ontkennen, dat de arbeidskracht, ook de lichamelijke, van den mensch beperkt is en verschilt naar gelang van aard, temperatuur en inspanning ? De mensch is niet een stuk gereedschap, maar een zedelijk, ling-,

lijken

óf,

gelijk

plicht

;

verstandelijk wezen, dat eene roeping heeft te vervullen in huis-

maar om de daaraan verbonden rechten en zich van de daaruit voortspruitende plichten te kunnen kwijten, moet hem noodzakelijk tijd worden geschonken, welke in mindering komt van den tijd aan den loonarbeid besteed. Is voorts niet overal in de Schepping het bewijs voorhanden, dat de dag de natuurlijke tijd is voor den arbeid en dat na volbrachte dagtaak de nachtrust behoort te volgen ? Stelt eindelijk niet ook het godsdienstig leven zijne eischen en is niet de wekelij ksche rustdag ingesteld opdat ook die eischen bevrediging zouden kunnen vinden ? Waar nu blijkt, dat op alle deze rechten inbreuk wordt gemaakt en aldus de waardigheid van den arbeider als mensch wordt aangetast, en de vrije wil van de betrokken partijen niet bij machte is in dien toestand verbetering te brengen, daar is, zelfs als er nog slechts gevaar bestaat dat zoodanige toestanden kunnen intreden, de Overheid, naar de meening van de hier aan het woord zijnde leden, als orgaan van het recht, geroepen om de eischen der natuurlijke rechtsorde te verwezenlijken, en niet alleen bevoegd, maar ook verplicht, de werkgevers zonder onderscheid te dwingen de rechten, welke de arbeider als mensch bezit, te eerbiedigen. Tot hoever nu de Overheid, bij het vervullen van deze hare roeping, in elk afzonderlijk geval en bij verschillende toestanden behoort te gaan, is eene vraag welke niet voor eene algemeene beantwoording vatbaar is. Voldoende is het, aan te toonen op welken grond zij mag en moet tusschen beide treden. De wijze waarop en de mate waarin zij zulks behoort te doen, zullen afhangen van de omstandigheden in den ruimsten zin: somtijds zal, als b.v. bij de Phosphorluciferswet 1901, het doel alleen door een volstrekt verbod bereikbaar zijn, in andere gevallen zal met geringere eischen kunnen worden volstaan. gezin en maatschappij kunnen uitoefenen

te

;

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen